پایگاه خبری بیشاپور- هفته نامه بیشاپور کازرون » تاریخ

۱۳۵میلیون تومان اعتبار سال ۸۹در شهر تاریخی بیشاپور / مشارکت دانشگاه آزاد در کاوش های آتی بیشاپور

سرویس خبری بیشاپور — Mon, 26 Jul 2010 12:39:18 +0000

سرویس خبری بیشاپور: پایگاه پژوهشی برجسته ترین محوطه ی تاریخی شهرستان کازرون برای یک سال فعالیت خود با تخصیص اعتباری معادل ۱۳۵میلیون تومان، برنامه ریزی برای جذب این بودجه را آغاز نمود. مصیب امیری، مدیر این پایگاه پژوهشی در این خصوص گفت: از این رقم ۱۰۰میلیون تومان اعتبار ملی و ۳۵میلیون تومان اعتبار استانی است. به گفته وی احتمال اینکه امسال کاوش هایی در منطقه صورت گیرد وجود دارد و بنا بر پیش بینی های صورت گرفته در نظر داریم با همکاری دانشگاه کازرون برنامه کاوش در شهر تاریخی بیشاپور را عملیاتی کنیم. وی در خصوص آماده سازی پرونده ثبت جهانی این شهر تاریخی نیز گفت: باتوجه به قدمت و ویژگی های منحصربه فرد این مجموعه تاریخی، پرونده ثبت جهانی آن در حال تکمیل است و طبق پیش بینی های صورت گرفته محور ساسانی فارس در قالب یک پرونده به زودی در فهرست جهانی ثبت می شود.

مطالب مرتبط

نگاهی به «سرطاوه» یکی از اماکن تاریخی کوهمره جروق

خداخواست جوکار — Wed, 21 Jul 2010 12:34:53 +0000

قصبه سرطاوه با قدمت تاریخی چند هزار ساله در دامنه رشته کوهی به همین نام ( سرطاوه) ودر حدود چهل و هشت کیلومتری شمال شرقی کازرون قرار گرفته است . طبق تقسیمات کشوری جدید، سرطاوه جزء دهستان فامور از بخش جره- بالاده است و درواقع شمالی ترین روستای این بخش و هم مرز با بخش کوهمره نودان از طرف شمال و بخش ارژن از طرف مشرق است . از طرف جنوب فاقد راه ماشین رو ولی از طرف شمال « دردونه » و « بورنجان » با یک جاده فرعی به روستاهای توابع بخش کوهمره نودان متصل می گردد . وجه تسمیه سرطاوه به سبب آن است که در کوهپایه ای قرار گرفته که از طرف جنوب به صخره های سنگی صعب العبور منتهی میگردد که در گویش محلی جروق به این صخره ها« طاوه » گفته می شود بنابراین« سرطاوه. « یعنی بالاتر از« تاوه« علت انتخاب این مکان به عنوان روستا احتمالاً به خاطر برخورداری از موقعیت آب و هوایی معتدل است . برخلاف نقاط جنوبیتر که از نظر آب آشامیدنی در مضیقه و دارای زمستان – های سرد و تابستان های گرم و سوزان بود و مهمتر از آن انتخاب این نقطه از نظر امنیتی و محفوظ بودن از دست مهاجمان و اشرار بسیار حائز اهمیت بوده است . مولف فارسنامه ناصری از سرطاوه به عنوان قصبه کوهمره جروق نام برده است. این روستا در گذشته رونق زیادی داشته و آثار تمدن باشکوه باستانی آن از ویرانه های ابنیه، عمارات و مسجد آن هویدا است . اما هرچه در کتاب های تاریخی که در دستری نگارنده بود، بررسی شد، بجز به اشارات مختصر، به مطلب جامعی درباره آثار تاریخی و گذشته این دیار برخورد نشد، از این رو بسیاری از حقایق و رویدادهای مهم این سامان در هاله ای از ابهام و تاریکی باقی مانده است جالب است که در آثار مورخان گذشته از این مکان که گویا در زمان حیاتش یکی از قصبه های پررونق منطقه ی فارس محسوی می شده است، مطلب جامعی بیان نگردیده است.
مامن « سرطاوه » قبل از ظهور اسلام و رواج آن در ایران زندگی پیروان آیین زرتشت بوده، جماعتی از این قوم در این موجود در سرطاوه « گَبر » مکان زندگی می کردهاند. قبرستان که مردگان را به سبکی غیر از روش مسلمانان به خاک می – سپردهاند ( پا به قبله) ، همچنین تفاوت شکل ظاهر قبر زن و مرد دخمه یا برج خاموشی ) در ) « خِرف خانه » وجود محلی به نام کوه مزدک واقع در شرق سرطاوه و نیز آثار آتشکده سرطاوه دلایل روشنی دال بر زندگی افرادی غیر مسلمان در زمان های گذشته در این محل است . بنا به نوشته مولف کتاب ایل ناشناخته در زمان ساسانیان کوه مزدک ماوای مزدکیان فراری از بیم کشتار ساسانیان بوده است و نیز کلمان هوار در کتاب ایران و تمدن باستان ماوای فرقه کوزوکیه مزدکیان را کوههای فارس و بختیاری میداند.
همین نویسنده اضافه می کند دخمه که اروپائیان آن را برج خاموشی می خوانند بنایی است که ویژگی خاصی دارد این بنا محوطه مستعدی است که دیوارهای بلند، آنرا احاطه کرده است و اجساد مردگان را در آنجا می نهند . پس از قراردادن کالبد در دخمه دیری نمی پاید که کرکس ها از گوشت وی می خورند و تنها استخوانهایش را باقی می گذارند . هنگامی که از مرده فقط استخوان های خشک باقی ماند بازماندگان وی آن را از دخمه فرو می گیرند و در ظرفی جمع آوری می کنند. دخمه ( استودان) گورستان زرتشتیان است و آن را دور از شهر بر بالای کوه میسازند.
افراد کهنسال جروق نیز سینه به سینه از گذشتگان خود نقل میکنند که نه کالبد بی جان بلکه افرادی که به سن کهولت میرسیده و توان کارکردن نداشته اند به وسیله بستگان خود در دخمه رها می شدهاند و پیر مفلوک در آنجا جان می سپرده است .
با توجه به نظرات هوار و سایرین که به نقد و بررسی زندگی زرتشیان باستان پرداخته اند و نیز اظهارات عوام در این مورد جای تردید، وجود ندارد که خرف خانه یا دخمه واقعیت داشته و چیزی خیالی نیست نگارنده خود در سال ۱۳۶۶ شمسی از محل خرف خانه که تقریباً در ده کیلومتری شرق روستای سرطاوه و در دامنه ی جنوبی کوه مزدک در میان جنگل های بلوط واقع گردیده، دیدن نموده است دهانه این دخمه دایره ای است به قطر تقریبی چهارمتر که شبیه چاهی در صخره آهکی حفر گردیده است و هر چه به عمق آن افزوده می شود قطر آن هم زیادتر می شود، به طوریکه در عمق حدود ۱۰ متری تشکیل دایرهای به قطر تقریبی ۱۵ متر میدهد. قسمت زیادی از عمق این دخمه به وسیله آبرفت و تنه درختان جنگل پر شده است . تنها راه نفوذ به داخل این گودال عظیم و مخوف فقط به کمک طناب ممکن است و نمای دیواره داخلی آن را سنگ یکپارچه تشکیل میدهد.
با فاصله اندکی پایین تر از این دخمه آثار به جا مانده از ویرانه های قصبه ای بنام ده ساره (سهاره) پیداست که گویا طوایفی مشهور به کایدون و جوگون در آنجا ساکن بوده اند که بعدها گروهی از آنها به سایر طوایف جروق پیوسته و عده ای نیز به سایر نقاط مهارجت نموده اند وجود گورستان بزرگی در آن منطقه حاکی از زندگی طولانی مدت اقوامی در آن دیار است.
حمداله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری از قلعه ی سهاره نام میبرد که بوسیله مسعودیان بر کوهی عظیم بنا شده است هوایش خوش و آبی » ایشان اضافه می کند سرد دارد و دروغله بسیاری توان نهاد و به جنگ نتوان ستد وصف قلعه یاد شده توسط حمداله مستوفی چه از نظر موقعیت طبیعی و چه از نظر نام محل، تناسب و همخوانی زیادی با ده ساره جروق در کوه مزدک و آثار دخمه مخوفی که شرح آن رفت و نیز وجود چشمه آب سرد مشهور به آب بنو در آن حوالی، دارد اگر این فرض که قطعه سهاره ی مستوفی همان دخمه ده سهاره ی جروق است درست باشد یحتمل در دوره اسلامی از این دخمه یا گودال مخوف بعنوان گوری یا انبار مخفی زیرزمینی غلات استفاده می شده است چرا که در دوره های بعدی و حتی تا چند دهه قبل مشابه اینگونه انبارهای مخفی غلات البته در مقایس بسیار کوچکتر در برخی از قراء جروق استفاده میشده است.
وجودکوهی با نام مزدک می تواند موید این موضوع باشد که سرطاوه و حوالی آن مامن گروهی از مزدکیان بوده است . آیین مزدک یک آیین الحادی بود مزدک با گسترش اندیشه های مانی فرقه ای تازه پی ریزی کرد که قائل به اشتراک در اموال و زنان و براندازی تمام امتیازهای طبقه حاکم و جلوگیری از کشتار حیوانات برای خوراک آدمیان بود و مردم از این نظریه های برابری به گرمی استقبال کردند و در پی آن چیزی نمانده بود که شالوده امپراتوری ساسانی فرو ریزد که اولیای سیاسی ناچار شدند قدم پیش گذارند و فرقه تازه را از بیخ برکنند . این رویداد در زمان پادشاهی خسرو اول پیش آمد.
سرطاوه:
-معبد زردتشیان
-ماوای مزدکیان
-مرکز مبارزان شیعه
روایت دیگر حاکی است که سرطاوه مامن مبارزان شیعه در زمان حکومت صفویه بوده است . تحقیقات به عمل آمده از روی سنگ قبور و کتیبه های موجود در سرطاوه حاکی است که در بر سرطاوه « امیران » اواخر حکومت صفویه عشیره ای به نام حکومت می کردهاند و زمان امور را در دست داشته اند و در زمان نام داشته، « شریف ایام » یکی از بزرگان این عشیره، که سرطاوهایها از ارتفاعات بالای این روستا که دارای معادن گچ است با چهارپایان سنگ گچ به سرطاوه حمل می کنند و روی آثار آتشکده زرتشت مسجد مجلل سرطاوه را بنیان می نهند و عمارات مختلف، بازار کسب وکار و گرمابه می سازند و همچنین سنگتراشان حرفه ای را به کار گرفته، چشمه آب سرطاوه را که در جوار مسجد واقع است به طور بسیار زیبا و دیدنی بازسازی کرده، سه حوض سنگی با آبراههای زیبا و آبشخورهای سنگی متعدد حجاری و با نظم خاصی آنها را در کنار هم قرار میدهند.
چند سال بعدیکی از نوادگان شریف که امیر ایام نام داشت در سال ۱۱۰۳ ه . ق مسجد را بازسازی می کند و بر بناهای سرطاوه میافزاید. ویرانههای این مسجد هنوز پابرجاست و درخت تنومندی بر روی یکی از ستونهای عظیم آن روییده است. بر روی یکی از ستون های شبستان مسجد کتیبه ای بسیار زیبا جلبنظر می کرد و این اشعار با خطوط برجسته بر روی آن حک شده بود.
ممتاز زمان سرور امجاد گرام مستغنی التعریف شریف ایام چون قصر بهشت مسجدی کرد تمام تاریخ بنا اینچنین یافت نظام شد ختم زعون خالق رکن و مقام تعمیر مساجد با امیر ایام عمل استاد مهرعلی اصفهانی سنه ۱۱۰۳ هجری قمری متاسفانه در اثر تکانه های شدید زلزله سال ۷۸ این کتیبه زیبا از جاکنده شده و در اثر سقوط شکسته شد که اینجانب تکه های آن را از زیر آوار بیرون آورده و در گوشه ای از حیاط مسجدکنار هم چیدم ولی از سرنوشت بعدی این میراث گرانبها اطلاعی ندارم.
امروزه از سرطاوه که روزگاری به خال پشت لب دریاچه ی پریشان مشهور بود جز نامی باقی نیست و بدنبال زلزله مهیب سال ۷۸ دچار قهر طبیعت گشته و به حیات چند هزار سال اش خاتمه داده شد و به ده متروکه ی خالی از سکنه ای تبدیل شده است.

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی وجود ندارد

واکنش اداره میراث فرهنگی و شوراهای اسلامی روستاهای تنگ چوگان به خبر بیشاپور / انفجار در تنگ چوگان هیچ گونه تهدیدی برای مجسمه شاپور ایجاد ننموده است

سرویس خبری بیشاپور — Wed, 21 Jul 2010 06:49:50 +0000

در پی انتشار خبر انفجار در تنگ چوگان که در شماره هفته ی گذشته بیشاپور منتشر شد، اداره میراث فرهنگی شهرستان کازرون و برخی از شوراهای اسلامی روستاهای تنگ چوگان با ارسال جوابیه هایی به دفتر هفته نامه بیشاپور این انفجارها و ایجاد راه دسترسی در منطقه تنگ چوگان قانونی دانسته و اعلام کردند تهدیدی برای مجسمه شاهپور نخواهد داشت. عین متن جوابیه ها بدین شرح است:
مدیر مسئول محترم هفته نامه بیشاپور
با سلام
احتراما خواهشمند است دستور فرمایید جوابیه زیر را درخصوص خبر انفجار در تنگ » مندرج در شماره گذشته آن هفته نامه با عنوان جهت تنویر افکار عمومی چاپ نمایید. « چوگان ١-همانگونه که مستحضرید از قرن ها پیش همزمان با احداث شهر باستانی بیشاپور ساکنان تنگ چوگان تنها مسیر ارتباطی آنها ورودی تنگه از محل شهر بیشاپور بوده و به تبع توسعه صنعت و نیاز اهالی به امکانات و خدمات، برخی زیر ساخت های خدماتی همچون : جاده ، آب ، تلفن و برق از همین محور برای آنها کشیده شده است.
٢-با توجه به برنامه های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در زمینه حفاظت از عرصه و حریم مجموعه تاریخی بیشاپور تداوم عرضه این گونه خدمات از مسیر ورودی تنگ چوگان مشکلاتی را پیش می آورد که در نهایت منجر به آسیب های جدی تری به مجموعه می شد . در عین حال به دلیل موقعیت جغرافیایی تنگ چوگان و نیاز اهالی به این گونه خدمات باید برای برون رفت از وضع موجود تصمیماتی نیز گرفته می شد.
٣-احداث جاده جدید از محورشمالی تنگ چوگان و از کنار روستای پیر سبز ایده سازمان میراث فرهنگی نبوده بلکه حدود ۵۰ درصد این جاده قبل از انقلاب و در دوره رژیم پهلوی عملیاتی شده بود به طوری که ۹۹ درصد مسیر کوهستانی و ۵۰ درصد مسیر خاکی با استفاده از مواد منفجره راهگشایی و پل سازی شده بود.
۴-این پروژه به دلیل نوع اهمیت آن تا سال ۱۳۸۸ تعطیل بود و بنا به درخواست اهالی و پیگیری نمایندگان ادوار قبل و فعلی شورای اسلامی مشمول اعتبار گردید و مدت ۶ ماه نیز به خاطر مخالفت های میراث فرهنگی با نحوه احداث این مسیر تعطیل بود.
۵-راهگشایی در یک قسمت از تنگ چوگان به دلایل فنی نیازمند انفجار بود که با توجه به حساسیت مجسمه ارزشمند شاپور در غار ، این کار به یک گروه کارشناسی واگذار گردید تا جزئیات کار مورد بررسی قرار گیرد . نظریه گروه کارشناسی بر این قرار گرفت که از یک شرکت معتبر در زمینه انجام انفجار استعلام گردد.
۶-موافقت معاونت فنی سازمان میراث فرهنگی فارس با ادامه کارو انجام انفجار با شرایط خاص، زمانی صورت گرفت که یکی از معتبر ترین شرکت های ایرانی در این زمینه مسئولیت را به عهده گرفت و مسئولیت حفاظت از مجسه شاپور را به صورت مکتوب تضمین نمود.
٧-نوع مواد منفجره استفاده شده برای تخریب یک قطعه سنگ بسیار سخت در تنگ چوگان به شکلی بوده که حتی کارشناسانی که در غار شاپور برای کنترل و نظارت حضور داشتند متوجه صدای انفجار و لرزش های احتمالی آن نشدند ضمن این که این انفجار ها فقط در طی یک نصف روز صورت گرفته و تمام شده است.
-۸ بر خلاف دیدگاه خبرنگار محترم آن نشریه مبنی بر شبانه روزی بودن انفجار ها در تنگ چوگان لازم است بدانند که هر گونه انفجار در هر نقطه از کشور باید با نظارت نیروی انتظامی باشد و پاسگاه انتظامی تنگ چوگان هنگام انفجار در محل حضور داشته و صورتجلسه آن که موید نصف روز بودن انفجار بوده نیز موجود است .
٩-فاصله غار شاپور تا محل انجام انفجار حدود ۲ کیلومتر بوده و به لحاظ فنی هیچ گونه تهدیدی برای مجسمه شاپور ایجاد ننموده است.
١٠ -احداث جاده از محور شمالی تنگ چوگان نه تنها مشکلی برای آثار تمدنی تنگ چوگان ایجاد نمی نماید بلکه از دیدگاه سازمان میراث فرهنگی این جاده از چند جهت به نفع مردم و میراث فرهنگی شهرستان است.
الف : بخش عمده ای از فشارهای وارده به میراث فرهنگی از محور جنوبی و از جلو نقش برجسته ها را کاهش داده و از تهدیدات احتمالی بر علیه نقش برجسته ها و مجسمه شاپور کاسته می شود.
ب: میراث فرهنگی و آثار تمدنی تنگ چوگان علاوه بر نشان هویت ملی و منطقه ای این دیار یکی از فاکتور های مهم توسعه صنعت گردشگری اند و جاده نیز به عنوان یکی از زیرساخت های این صنعت باید همپای آن توسعه یابد ، باز شدن این محور جدید در دراز مدت به نفع توسعه صنعت گردشگری منطقه خواهد بود.
ج : این جاده خارج از حریم مجموعه تاریخی بیشاپور و غار شاپور ساخته می شود و با در نظر گرفتن منطقه نمونه گردشگری تنگ چوگان ( احتمالا شمال روستای تنگ چوگان وسطی ) باعث رونق اقتصادی منطقه خواهد بود.
١۱ -ضمن قبول برخی عوارض زیانبار توسعه برای میراث فرهنگی بر این باوریم که باید با کارشناسی و نظارت دقیق بر روند پروژه های عمرانی در حوزه های میراث فرهنگی تلاش کنیم تاثیرات مخرب آنها را کمتر و کمتر نماییم . امروزه عوامل تهدید کننده میراث فرهنگی این مرز و بوم بسیار خطرناکتر از یک انفجار ساده و کنترل شده در تنگ چوگان است .
روابط عمومی اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی وگردشگری کازرون

جوابیه ی اعضای شوراهای اسلامی تنگ چوگان به خبر
انفجار در تنگ چوگان مندرج در هفته نامه بیشاپور
به مدیر مسوول محترم هفتهنامه بیشاپور
با سلام . احتراماً ما اهالی تنگ چوگان ( اعضای شورای اسلامی ) به نمایندگی از طرف مردم پنج روستا نسبت به کذب بودن مطالب منتشر شده در آن هفته نامه اعتراض داشته ایم و معتقدیم که هدف از درج این مطالب مخالفت با خواست عمومی مردم این منطقه بوده و ایجاد حساسیت در شهرستان . جاده مدنظر خبرنگار آن هفتهنامه جاده نیمه تمامی بوده که حدود ۶۰ % آن قبل از انقلاب انجام گرفته در سال ۸۸ با پیگیری شوراهای سلامی این منطقه و نماینده محترم شهرستان در مجلس شورای اسلامی آغاز به کار نموده است . ضمناً درخصوص انفجارهای ذکر شده در آن هفته نامه لازم به ذکر است که مجموع انفجارها در یک نصفه روز و باحضور نماینده پاسگاه انتظامی تنگ چوگان و مسوولین یگان حافاظت میراث فرهنگی و کارشناس انتظامی پایگاه پژوهشی بیشاپور انجام گرفته و بر خلاف گفته خبرنگار شما به صورت پی در پی و شبانه روز نبوده است و این کار به صورت فنی و زیرنظر یکی از شرکت های معتبر در کشور انجام گرفته که هیچگونه صدایی نیز نداشته بطوری که حتی نزدیکترین روستا ( علیا) صدای انفجارها را نشیده اند. تقاضای تکذیب این مطالب را در آن هفته نامه داریم.
شوراهای اسلامی تنگ چوگان- علیا
شوراهای اسلامی تنگ چوگان- وسطی
شوراهای اسلامی تنگ چوگان-سفلی
شوراهای اسلامی تنگ چوگان –کشکولی

مطالب مرتبط

بشکنید، تخریب کنید و درنوردید

محسن عباسپور — Fri, 16 Jul 2010 12:25:41 +0000

این انتظار بی جایی است که از ناپاکی، توقع ثبت تصاویری پاک در دل تاریخ داشته باشیم. بکنید، به آتش بکشید و درنوردید. بر هرجایی که دلتان خواست جاده بسازید، اگر قانون ممانعت کرد یا تغییرش دهید یا نادیده اش بگیرید. هرآنچه از طبیعت و تاریخ و تمدن در ریشه ی این مردمان و در قلب تاریخ سراغ دارید، به مسلخ برده و به چند تعرفه رأی یا به تصویری که پیش تر از نوک بینیتان نمی رود، بفروشید.
اگر روزگاری شاهپورساسانی کمر به همت بست و تمدنی را تقویت نمود و تصویر پیروزی هایش را بر دیواره ی سنگی کوه ها، به زیبایی نقش بست و به تاریخ نشان داد که تمدن و شکوه ایرانی چه تصاویری را می تواند به بشریت هدیه کند، شما امروز بر طرف دیگر همان تنگه می توانید سربلند کنید و لرزه براندام تاریخ بیفکنید و با تراش دیواره های باستانی تنگ چوگان، به تاریخ نشان دهید که شما چه حرفی را برای آیندگان دارید. آیندگانی که بی گمان این فرصت را دارند که هر دو طرف تنگه را مشاهده نمایند.
زمانی که خبر انفجارهای تنگ چوگان به تحریریه هفته نامه رسید و شروع به کسب اخبار تکمیلی و تهیه تصاویر و اطلاعات مرتبط نمودیم، به شدت در این فکر بودم که بعد از خبرهای تأسف بار سال گذشته پیرامون جاده دریاچه پریشان، امسال هم جاده ی دیگری بخشی دیگر از هویت فرهنگی کازرون را هدف گرفته است. طبیعی ترین واکنش لحظه ای، نگرانی از آینده بود، اما شاید اگر بیش از اینها قدم به عقب بگذاریم و از دریچه هایی بازتر به ماجرا نگاه کنیم، به یاد خواهیم آورد که اینها درس های تاریخ و شاید ناگزیرهای تاریخ است. مدیریت امروز جامعه ی کازرون بایستی در تاریخ ثبت شود تا آیندگان به نظاره بنشینند چه کسانی امانت دار تاریخ و فرهنگ این دیار بودند و چگونه آن را حفظ کردند.
شاید این ناگزیرترین بخش تاریخ باشد. فصل رقم خوردن صفحاتی تلخ در دل تاریخ. بایستی در دل تاریخ ثبت شود در دورانی که زیباترین دریاچه آب شیرین ایران اسیر ساخت جاده شد و صدها چاه تا آخرین قطره وجودش را از دل خاک بیرون کشیدند و در دورانی که تمدن هزاران ساله ی ایرانی تراش خورد و لرزید و در دورانی که سنگ روی سنگ گذاشتیم و بر سفره ی آب شرب مردم بالا رفتیم و در دورانی که امسال از بن بست خارج شدیم و دو سال بعد چه بدتر از قبل به بن بست فرو رفتیم، بسیاری از مردمان ما و گروه های دلسوز اجتماع و دایه های تا دیروز ساکت و امروز سینه چاکمان تنها برای تغییر یک مسوول، چه کارها که نکردند و چه فریادها که نزدند و چه شعارها که نداند و چه جاها که نرفتند، اما دریغ از آهی که در افسوس این همه از دست داده، از نهادشان برآید.
واقعاً چه سندی محکم تر از جاده ساخته شده بر گرده ی کبود دریاچه پریشان؟ چه تصویری عظیم تر از دیواره های تراش خورده و بریده بریده شده تنگ چوگان؟ چه بناهایی به یادماندنی تر از خانه های ساخته شده بر سفره های آب؟ چه آسفالتی سیاه تر از بزرگراه و آزادراهِ دورتر از کازرون؟ و چه اسنادی واضح تر از اینها می تواند گواه میزان توانمندی و درایت مدیریت امروز شهرستان کازرون برای نسل های بعدی تاریخ باشد.
پیش از این و در انتقاد از وضعیت پیش آمده برای تونل بناف که با ضعف مشهود مدیریت وقت اعلام شده بود که هیچ راهی برای ساخت آن نیست، یادداشتی را با عنوان «بناف، موزه ی توانمندی مدیران کازرون» تنظیم نموده و خواستار تبدیل این تونل به موزه ای برای نمایش میزان توانمندی مدیران کازرون شده بودم. امروز اصلاحی بر آن یادداشت می -زنم و این بار شاید بهتر باشد، بنویسیم: «ذره ذره خاک کازرون، موزه ی توانمندی مدیرانش».
****
هیچ یک از اینها اما بار مسوولیت را از شانه های دردمندان جامعه برنمی دارد که آنها هم بایستی صفحاتی را در دل تاریخ از خود بجای بگذارند. بایستی در بین تمامی سطوری که با قلمی پررنگ نوشته می شوند و حکایت از خشکیدن پریشان، لرزیدن و دگرگونی تنگ چوگان و بیشاپور، آلودگی آب شرب کازرون، ورود دوباره کازرون به بن بست و… دارد، حتی به قدر سه کلمه، هرچقدر هم کمرنگ و هرچقدر هم کوتاه باشد، اما نوشته شود: «عده ای هم نگذاشتند».

مطالب مرتبط

سرمشهد در یک نگاه

سرویس مقالات — Fri, 16 Jul 2010 12:08:51 +0000

موقعیت و تاریخچه
روستای سرمشهد از توابع بخش جره و بالاده شهرستان کازرون در استان فارس، با مختصات جغرافیایی ۵۱ درجه و ۴۲ دقیقه طول شرقی و ۲۹ درجه و ۱۷ دقیقه عرض شمالی، در ۶۵ کیلومتری جنوب شرقی کازرون و ۲۲۰ کیلومتری شیراز واقع شده است.
روستای سرمشهد از شمال به شهرستان ممسنی و از جنوب به شهرستان فراشبند و استان بوشهر و از شرق به شهرستان شیراز محدود می‌شود. این روستا در ارتفاع ۸۳۰ متری از سطح دریاهای آزاد قرار دارد و آب و هوای آن گرم و خشک است.سرزمین پیرامون روستای سرمشهد، از جمله نواحی مورد علاقة دودمان هخامنشی و ساسانی بوده است. راه شاهی شوش به استخر از دشت‌های همجوار روستای سرمشهد می‌گذشت و لذا موجب به جا ماندن آثاری از گذشتگان در حوالی روستای سرمشهد شده است.
مردم روستای سرمشهد به زبان ترکی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.
الگوی معیشت و سکونت
آب فراوان، خاک مرغوب، دشت‌های حاصلخیز و تبحر و دانش روستاییان، شرایط مطلوبی را برای توسعه زراعت و دامداری ایجاد کرده است. مشاغل اکثر مردم روستا براساس زراعت و دامداری استوار شده است. گروهی نیز به فعالیت در امور خدماتی و تولید صنایع دستی اشتغال دارند. گندم، جو و صیفی‌جات از محصولات زراعی روستاست. پشم گوسفند، گوشت قرمز و فرآورده‌های لبنی مانند شیر، کشک، کره و روغن حیوانی، محصولات دامی این روستا را تشکیل می‌دهند.
برخی از مردم روستا به ویژه زنان و دختران به تولید صنایع دستی از قبیل قالی، قالیچه، گلیم، جاجیم، پشتی دستباف، ننوی دستباف و کیف دستی اشتغال دارند. بخشی از تولیدات صنایع دستی روستاییان در شهرهای کازرون و برازجان به فروش می‌رسد.روستای سرمشهد در دشتی وسیع، به طور نسبتاً پراکنده شکل گرفته است. معابر و گذرگاه‌های روستا نظم نسبی دارند. خانه‌های روستاییان غالباً با مصالح بومی مانند سنگ، گل، خشت و چوب ساخته شده‌اند، ولی در ساخت برخی از خانه‌های جدید از گچ، سیمان، آجر و آهن استفاده شده است. بام خانه‌ها مسطح است و باغچه‌های سرسبز و پردرختی زینت‌بخش حیاط خانه‌هاست.
جاذبه‌های گردشگری
نقش بهرام دوم در جنوب غربی روستای سرمشهد، یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی عهد ساسانی است که در اندازه‌ای به ابعاد ۴/۵×۲ متر حجاری شده است. در این نقش صحنه پیکار بهرام دوم، پنجمین شهریار ساسانی، با دو شیر شرزه به شکلی زیبا و ماهرانه نشان داده شده است.
در این تصویر بهرام خنجر خود را در سینه یکی از شیرها فرو برده و شیر دیگر، که قبلاً توسط پادشاه کشته شده، بر زمین نقش بسته است. در پشت سر بهرام سه نفر دیده می‌شود که گویا اعضای خانواده بهرام هستند و در واقع بهرام در این نقش از خانواده‌اش در برابر حمله شیرها دفاع کرده است.
بر فراز تصویر فوق، کتیبه بزرگ سرمشهد قرار دارد. این کتیبه که بزرگ‌ترین کتیبه عهد ساسانی است، در قابی به ابعاد ۱۷/۲×۲۰/۵ متر و در ارتفاع ۲۵ متری از سطح زمین حکاکی شده است. مضمون کتیبه، با نوشته پهلوی کتیبه زرتشت یکسان است و نوشته‌های پهلوی نقش رجب و نقش رستم را نیز در بردارد. این کتیبه یکی از چهار کتیبه پهلوی کرتیر، موبد موبدان آن زمان است.
در ۶ کیلومتری شمال شرقی روستای سرمشهد آثاری از یک شهر مدفون از دل خاک بیرون آمده است که در گویش محلی آن را خندجان می‌نامند. آثار ممتاز آتشکده، تل خاموش (در ۲ کیلومتری شمال شرقی روستا)، قنات سرمشهد، تل نقاره (در ۳ کیلومتری شرق روستا)، تل خندق و کاروانسرای کوشک در نزدیک روستا واقع شده‌اند. این آثار که قدمتی کهن دارند در شمار میراث فرهنگی به ثبت رسیده‌اند.مردم روستای سرمشهد، نوروز را به جشن و سرور و شادمانی می‌پردازند. مراسم چله‌انداز در زمستان و مراسم کوسه گلین (دعای باران) در اواخر پاییز از رسم‌های جالبی است که در این روستا برگزار می‌شود.
موسیقی مورد علاقه مردم روستای سرمشهد را آوازها و ترانه‌های سنتی عشایر قشقایی تشکیل می‌دهد که با سازهایی چون نقاره، بالابان، کمانچه و سرنا اجرا می‌شود.
صنایع دستی این روستا شامل قالی، قالیچه، گلیم‏، جاجیم، پشتی و انواع کیف دستی است.طناب کشی، درنا بازی، ترکه بازی و هفت سنگ از بازی‌های محلی مردم روستای سرمشهد است.
پوشاک مردم روستای سرمشهد را لباس‌های سنتی عشایر قشقایی تشکیل می‌دهند.کباب چنجة ترکی، پنیر محلی، آش کشک، کره محلی، جوجه کباب سنتی از غذاهای محلی روستای سرمشهد است. دسترسی: روستای سرمشهد از طریق شهرهای کازرون و برازجان قابل دسترسی است و جاده‌های منتهی به این روستا از شهرهای مذکور آسفالت است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منبع : سایتwww.iranchto.ir

مطالب مرتبط

سرمشهد، پاسخی به پرسش های متعدد باستان شناسان ‏

سرویس گفت و گو — Wed, 14 Jul 2010 02:36:36 +0000

اشاره: منطقه ی تاریخی سرمشهد علیرغم ویژگی های برجسته ی خود، بنا به دلایل مختلف تاکنون کمتر ‏حضور مستمر پژوهشگران تاریخی را در خود دیده است. یکی از محدود پژوهشگرانی که تاکنون به صورت ‏متمرکز در این حوزه دست به مطالعه و فعالیت میدانی زده است، سعید ابراهیمی است. به بهانه ی برپایی ‏نخستین سمینار سرمشهدشناسی، از مجموعه سمینارهای کازرون شناسی انجمن هم اندیشان جوان، ‏گفتگویی را با وی در خصوص آنچه که در دل سرمشهد نهفته و لزوم نمایان سازی آنها داشتیم. مشروح این ‏مصاحبه را در ادامه خواهید خواند. ‏
‏ ‏
ـ پیشینه آشنایی شما با سرمشهد به چه زمانی باز می گردد و طرح پژوهش در سرمشهد چگونه شکل ‏گرفت؟ ‏

ـ اولین بار در دوران تحصیلات کارشناسی از منطقه ی سرمشهد بازدید کردم. در آن سفر وجود این چنین ‏محوطه وسیع و شاخصی برایم جالب بود. تپه ماهورهای متعدد و آثار ناهای بجامانده در کنار آثار شاخصی ‏مانند نقش برجسته بهرام دوم از وجود محوطه ای مهم در این منطقه حکایت می کرد. منحصر به فرد بودن ‏بعضی از آثار موجود در این منطقه از دیگر مواردی بود که در آن زمان ذهن مرا به خود مشغول کرد. در زمان ‏تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد برای انجام پایان نامه به دنبال موضوعی بودم. حضور استاد پرآوازه ای ‏مانند مرحوم دکتر آذرنوش باعث شد تا به انجام یک پژوهش در دوره ی تاریخی علاقمند شوم. موضوع ‏پژوهش در سرمشهد را با وی که در آن زمان ریاست پژوهشکده باستان شناسی را نیز برعهده داشت در ‏میان گذاشتم و پس از موافقت وی و تصویب طرح پژوهشی کار را آغاز کردیم. ‏
‏ ‏
ـ شما به عنوان یکی از پژوهشگرهایی هستید که مطالعاتی بر روی منطقه¬ی سرمشهد داشته است. به ‏طور کلی چه عواملی باعث شد حوزه ی پژوهشی خود را بر روی این منطقه متمرکز کنید؟ ‏

ـ عوامل مختلفی در این بین دخیل بود، اما دو عامل تأثیر بیشتری داشت. بکر بودن محوطه از اصلی ترین ‏عوامل بود. این موضوع کمک می کرد نتایج حاصل از بررسی روشمند، دقیق تر باشد و به راحتی تئوری ها و ‏روش های نوین باستان شناسی را در آن پیاده کرد. در باستان شناسی نوین پیش از هرگونه کاوش و فعالیت ‏میدانی در یک محوطه باید یک بررسی روشمند و مستندنگاری دقیقی در آن محوطه انجام شود. سپس ‏باتوجه به اهداف و پرسش های مورد نظر برای مطالعات بعدی تصمیم گیری شود. ناشناخته بودن محوطه از ‏دیگر عوامل بود. این موضوع باعث شد بخشی از تاریخ و فرهنگ منطقه ناشناخته بماند و از سویی عدم ‏اطلاع از وجود چنین محوطه ای موجب شد هرگونه آسیب و دخل و تصرف در آثار از چشم مسوولین و ‏پژوهشگران پنهان بماند. ‏
‏ ‏
ـ تاکنون چه فعالیت هایی در سرمشهد انجام شده است؟ ‏

ـ تیم باستان شناسی محوطه سرمشهد در اولین گام اقدام به ثبت محوطه سرمشهد در فهرست آثار ملی ‏نمود و این محوطه به شماره ۱۴۵۰۰در فهرست آثار ملی ثبت شد. در مرحله ی بعد تیم اقدام به شناسایی ‏گسترده شهر و آثار مرتبط پیرامونی کرد. سپس کل محوطه به طور روشمند بررسی شد و از مواد فرهنگی ‏سطحی آن نمونه برداری شد. سرمشهد اولین و بزرگترین محوطه ساسانی ـ اسلامی است که به طور ‏کامل بررسی روشمند شده است. انجام این کارها باعث شد تا محوطه سرمشهد از انزوا خارج شود و ‏مسوولان توجه بیشتری به این محوطه داشته باشند. ‏
‏ ‏
ـ فکر میکنید پتانسیل های منطقه ی سرمشهد جهت انجام فعالیت های پژوهشی تا چه میزان است؟ ‏

ـ پژوهش های باستان شناسی در محوطه های ساسانی ـ اسلامی مانند بیشاپور، استخر، جندی شاپور، ‏فیروزآباد و دیگر محوطه های مشابه زمانی انجام شده است که بسیاری از امکانات و روش های نوین در ‏باستان شناسی کاربردی نشده بود. از طرف دیگر کاوش های بی هدف و غیراصولی ترکیب طبیعی محوطه ها ‏را برهم زده است. انجام کشاورزی و تسطیح بعضی از این محوطه ها امکان پژوهش بیشتر را در آن محوطه ‏ها از بین برده است. در این میان سرمشهد یک محوطه بکر است که می تواند با جدیدترین روش ها و ‏تکنولوژی های باستان شناسی مورد مطالعه قرار گیرد. پرسش های مختلفی در رابطه با باستان شناسی ‏ساسانی ـ اسلامی وجود دارد که پژوهش در سرمشهد می تواند پاسخگوی آنها باشد. مطالعاتی مانند ‏چگونگی گذار از دوره ی ساسانی به اسلامی، اقتصاد معیشتی و سیستم های اجتماعی در دوره ی ‏ساسانی و اوایل اسلامی. محوطه باستانی سرمشهد این پتانسیل را دارد که چند تیم پژوهشی به طور ‏همزمان جنبه های مختلف آن را مورد مطالعه قرار دهند. با بررس روشمند محوطه سرمشهد گام اول در ‏مطالعات این محوطه برداشته شد. در گام های بعدی تهیه نقشه دقیق محوطه، گمانه زنی و تعیین عرصه و ‏حریم شهر باید انجام بگیرد. شاید ایجاد یک پایگاه پژوهشی دایمی در محوطه، گام بعدی در این راه باشد. ‏
‏ ‏
ـ جناب ابراهیمی، آنچه در منطقه ی سرمشهد بیشتر از همه مشاهد می شود، تخریب سطح وسیعی از ‏این شهر تاریخی طی سالیان طولانی است. اول اینکه به نظر شما این تخریب ها تا چه حد فرصت های ‏پژوهشی را از منطقه گرفته و لطفاً بفرمایید چگونه می توان از گسترش این تخریب ها جلوگیری کرد؟ ‏

ـ طی زمان بررسی متوجه شدیم که بخش های وسیعی از حاشیه ی شهر بخصوص بخش های شمالی و ‏شرقی به شدت آسیب دیده است. خوشبختانه پس از ثبت محوطه و انجام بررسی در محوطه این موضوع ‏کمتر شده است. با نقشه برداری دقیق محوطه و تعیین عرصه و حریم آن می توان از گسترش تخریب ‏جلوگیری کرد. ‏
‏ ‏
ـ یکی از مواردی که طی سال های گذشته در منطقه سرمشهد مشاهده شده، انجام حفاری های ‏غیرمجاز بوده است. به نظر شما این حفاری های غیرمجاز تا چه میزان به منطقه آسیب رسانده و چگونه ‏می توان از این اقدامات جلوگیری کرد؟ ‏

ـ طی چند سال گذشته با گسترش گشت های حفاظتی پاسداران میراث فرهنگی از میزان کاوش های ‏غیرمجاز به شدت کاسته شده است. اصلی ترین حافظان آثار هر منطقه مردم آن ناحیه هستند. با فرهنگ ‏سازی صحیح و معرفی این آثار به مردم بومی هر ناحیه، مطمئن باشید آن آثار به بهترین شکل ممکن حفظ ‏می شود. شاید ذکر نمونه ای در اینجا مناسب باشد. در اوایل دهه هفتاد شمسی که مرحوم دکتر آذرنوش ‏پس از ۲۰سال برای کاوش مجدد به حاجی آباد در داراب بازگشت، مردم منطقه آثار را در همان حالت ‏‏۲۰سال پیش حفظ کرده بودند و حتی اشیایی که به طور تصادفی یافت شده بود را نگهداری کرده و پس از ‏سال ها به وی تحویل دادند. می بینید فرهنگ سازی بهترین راه است. در کنار آن کارهایی مانند سرکشی ‏مداوم، ایستگاه نگهبانی دایمی و فنس کشی از دیگر راه های فیزیکی برای جلوگیری از کاوش های غیرمجاز ‏و تخریب آثار است. ‏
‏ ‏
ـ در پایان چنانچه صحبت خاصی باقی مانده که فکر می کنید بایستی بیان شود، خوشحال می شویم، ‏بشنویم. ‏

ـ در پایان لازم می بینم که از مسوولین پایگاه پژوهشی بیشاپور، میراث فرهنگی کازرون، شورای روستای ‏سرمشهد و آموزش و پرورش عشایری سرمشهد به خاطر همکاری صمیمانیشان تشکر کنم و این را عنوان ‏کنم که با شناختی که از مردم آن منطقه دارم و تجربه ای که طی سال ها دوستی با عشایر کسب کردم، ‏مطمئنم که مردم سرمشهد ظرفیت فرهنگی درک اهمیت این آثار را دارند و همکاری آنها پشتوانه مناسبی ‏برای پژوهش های گسترده تر در این منطقه است. ‏
‏ ‏

مطالب مرتبط

انفـجار در تنـگ چوگـان / گزارش اختصاصی بیشاپور از تهدیدی تازه برای بزرگترین مجسمه ایران باستان و نقش برجسته های منحصر به فرد تنگ چوگان

سرویس خبری بیشاپور — Tue, 13 Jul 2010 17:48:05 +0000

سرویس خبری بیشاپور: این روزها به جای ورود گردشگران به برجسته ترین محوطه ی باستانی شهرستان کازرون، مواد منفجره وارد آن شده و انفجارهای شبانه یکی پس از دیگری، هم بزرگترین مجسمه ایران باستان را به خطر انداخته و هم آینده محوطه ی باستانی تنگ چوگان را در هاله ای از ابهام فرو برده اند. بنا به گزارش خبرنگار بیشاپور از چندی پیش پیمانکاران اداره راه با اخذ مجوز از برخی مراجع ذی صلاح، کار جاده سازی را در دهانه شمالی تنگ چوگان، یعنی در قسمت پیرسبز آغاز نموده و علاوه بر تخریب بخشی از این تنگه ی باستانی، انفجارهای متعددی را در این قسمت انجام داده اند که بنا بر اعتقاد برخی فعالین میراث فرهنگی، تهدیدی جدی برای مجسمه شاهپور و محوطه ی باستانی تنگ چوگان محسوب می شود. عملیات کوه بری و انفجارهای پی درپی ظاهراً پس از آن صورت می گیرد که برخی مسوولین محلی به دنبال ایجاد محوری جدید برای دسترسی اهالی به درون تنگ چوگان و ایجاد ارتباط جاده ای بین این منطقه و محور تنگ ابوالحیات ـ قائمیه هستند. محوری که گفته می شود علاوه بر ایجاد بستری برای ورود خطوط انتقال نیرو به درون تنگ چوگان، مسیر دسترسی جدیدی برای گردشگرانی که مسیر شیراز ـ بوشهر را از سمت قائمیه انتخاب می کنند، خواهد گشود. این در حالی است که منابع نزدیک به سازمان میراث فرهنگی از کنترل مواد منفجره مورد استفاده پیمانکار این جاده خبر داده و اعلام کرده اند موارد ایمنی و کنترل های لازم برای حفظ سلامت مجسمه در نظر گرفته شده است. در حالی این منابع از کنترل شرایط خبر می دهند که برخی کارشناسان میراث فرهنگی دامنه ی تخریب ها را علاوه بر مجسمه شاهپور، متوجه کلیه ی نقاط این محوطه ی باستانی می دانند. یکی از فعالین میراث فرهنگی شهرستان کازرون در این رابطه در گفتگو با خبرنگار ما گفت: تنگ چوگان به دلیل تعدد آثار موجود در آن که از دوران پیش از تاریخ شروع شده و تا دوران تاریخی به ویژه ساسانیان تداوم می یابد از برجستگی های منحصربه فردی برخوردار است و اضافه شدن هرگونه تغییرات فیزیکی تازه ای به این تنگه ی باستانی به معنای نابودی بخشی از تاریخ این سرزمین است. این فعال میراث فرهنگی که نخواست نامی از وی برده شود با اشاره به آثار کشف نشده ای که همچنان در زیر لایه های خاک در این تنگه ی باستانی مدفون مانده اند، یادآور شد: به عنوان مثال چند سال پیش و پس از بارندگی های شدید در بستر رودخانه، بخشی از خاک دیواره های رودخانه شاهپور در قسمت داخلی تنگ چوگان کنار رفت و بقایایی از دیواره هایی سنگی باستانی پدیدار شد. وی ضمن تأکید بر این مسئله یادآور شد: در قسمت شمالی تنگ چوگان، یعنی در مکانی که در حال حاضر عملیات کوه بری و انفجارات پی درپی آغاز شده هم بعضاً بقایایی از تراشه هایی بر روی کوه ها مشاهده می شود و با توجه به ارتباط ویژه آن با بیشاپور، می توان احتمال داد با مطالعه بیشتر به آثار متعددی از دوران تاریخی و پیش از تاریخ در این منطقه دست یابیم. وی در ادامه یادآور شد: متأسفانه اینگونه به نظر می رسد که سازمان میراث فرهنگی پس از اعمال فشارهایی تن به انجام این کار داده با وجود آنکه مطمئناً می شد نیاز اهالی منطقه را به جاده دسترسی به شیوه-هایی دیگر که نیاز به کوه بری، انفجار و ایجاد تغییرات گسترده فیزیکی در بافت کوه های منطقه نباشد برآورده نمود. گفتنی است ورود جاده دسترسی به تنگ چوگان که می تواند سلامت تاریخی منطقه را به خطر بیندازد در حالی با اعتبارات ویژه پی گرفته می شود که در تازه ترین تقسیم بودجه ۲درصد نفت و گاز شهرستان، حتی یک ریال هم برای حفاظت از آثار تاریخی کازرون تخصیص نیافته است. وقوع این مسائل نگرانی های تازه ای را برای کارشناسان میراث-فرهنگی کازرون ایجاد نموده است.

مطالب مرتبط

سرمشهد، بهشت باستان شناسان ایران / نخستین سمینار سرمشهد شناسی برگزار شد ‏

سرویس خبری بیشاپور — Tue, 13 Jul 2010 12:18:35 +0000

سرویس خبری بیشاپور: ابراهیمی کارشناس باستانشناسی و یکی از محققین شهر باستانی سرمشهد ‏کازرون گفت: هر چه بیشتر در محوطه پیرامونی سرمشهد کاوش می کنیم به قابلیت های بیشتری از این ‏شهر پی می بریم. وی ضمن اشاره به اهمیت تاریخی محوطه باستانی سرمشهد گفت: کاوش ها نشان ‏داده است که هر چند که سرمشهد شهری ساسانی است ولی سفال های اشکانی نیز در آن دیده شده ‏است. وی افزود: تا قرن هفتم سکونت در سرمشهد وجود داشته است. ابراهیمی از مسوولان خواست که ‏برای جلوگیری از تخریب محوطه تاریخی سرمشهد ضمن فعالیت های فرهنگی، حریم محوطه تاریخی ‏سرمشهد را تعیین تا از تخریب بیشتر آن جلوگیری به عمل آید.‏

مطالب مرتبط

درخواست رییس شورای روستای سرمشهد از مسوولین / ایجاد پایگاه پژوهشی برای روستای ‏سرمشهد الزامی است

سرویس خبری بیشاپور — Tue, 13 Jul 2010 12:06:25 +0000

رییس شورای روستای سرمشهد در سمینار سرمشهدشناسی گفت: سرمشهد نه تنها متعلق به کازرون ‏است بلکه این روستا متعلق به تمامی تاریخ ایران نیز است. وی گفت: سرمشهد قابلیت های طبیعی و تاریخی ‏فراوانی دارد که می توان با استفاده از آن این ناحیه را به عنوان یک منطقه ی گردشگری به دنیا معرفی می کرد. ‏وی گفت: امیدوارم مسوولین بجای برگزاری همایش ها نگاهی هم به این مناطق بیاندازند زیرا دادن یک قطره آب ‏به کودک شیرخواره ای در سرمشهد بهتر از برگزاری آن همایش هاست. وی در پایان از مسوولین فرهنگی کازرون ‏خواست که پایگاه پژوهشی روستای سرمشهد را ایجاد کنند که این امر بسیار الزامی است. ‏
‏ ‏

مطالب مرتبط

مرکز دیده بان میراث فرهنگی کازرون شروع به کار کرد

سرویس خبری بیشاپور — Tue, 13 Jul 2010 11:42:46 +0000

سرویس خبری بیشاپور: مرکز دیده بان میراث فرهنگی کازرون با هدف رصد و ارائه ی گزارشهای فصلی از آخرین ‏تحولات آثار تاریخی کازرون شروع به کار کرد. محسن عباسپور، دبیر انجمن هم اندیشان جوان ضمن اعلام این ‏مطلب در جریان برپایی نخستین سمینار سرمشهدشناسی، هدف از راه اندازی این مرکز را بررسی تحولات ‏صورت گرفته یا در آستانه ی اتفاق حول کلیه ی آثار تاریخی، خرده فرهنگ ها، آداب و رسوم و… شهرستان کازرون ‏دانست و یادآور شد: با توجه به گستردگی و تنوع آثار تاریخی و خرده فرهنگ های موجود در شهرستان کازرون و ‏با هدف فراهم سازی داده های خامی که می تواند در این راستا مورد استفاده گروه های مختلف کارشناسان و ‏مسوولین قرار گیرد، این مرکز فعالیت خود را آغاز نموده است. گفتنی است این مرکز گزارش های خود را به ‏صورت مکتوب در بازه های زمانی ماهانه یا فصلی به صورت مکتوب منتشر و در دسترس مسوولین، کارشناسان و ‏رسانه ها قرار خواهد داد. ‏

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی وجود ندارد

حریم نقش برجسته سرمشهد مشخص شده است

سرویس خبری بیشاپور — Tue, 13 Jul 2010 11:30:24 +0000

همت محمدی رییس اداره میراث فرهنگی کازرون در جمع انجمن هم اندیشان جوان گفت: تسطیح اراضی ۳۰ درصد شهر سرمشهد را تخریب کرده است و برای جلوگیری از این امر تفاهم نامه ای با جهاد کشاورزی انجام داده ایم که براساس آن تمام کشاورزان باید برای کار خود از میراث استعلام بگیرند.وی گفت: حفاظت فیزیکی شهر تاریخی سرمشهد را دنبال کرده ایم که هم اکنون نگهبانی در آنجا قرار داده ایم. محمدی به طرح هادی روستای سرمشهد اشاره کرد و گفت: این طرح نیز باعث شده محدوده روستا تعریف شود وکسی خارج از آن اجازه ساخت و ساز نداشته باشد. وی افزود: حریم نقش برجسته سرمشهد مشخص و سرمشهد به عنوان روستای نمونه گردشگری استان نیز معرفی شده است.

مطالب مرتبط

سرمشهد، بزرگترین محوطه تاریخی ـ اسلامی استان فارس / بعد از ظهر امروز نخستین سمینار ‏سرمشهد شناسی برگزار خواهد شد ‏

سرویس خبری بیشاپور — Thu, 08 Jul 2010 07:07:31 +0000

سرویس خبری بیشاپور: نخستین سمینار سرمشهدشناسی از مجموعه سمینارهای کازرون شناسی ‏انجمن هم اندیشان جوان، ساعت ۸ امشب و در سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ‏شهرستان کازرون برگزار خواهد شد. ‏
بنا به گزارش دریافتی بیشاپور این سمینار در دو بخش صبح و بعدازظهر برگزار خواهد شد. در بخش صبح ‏میزگردی تخصصی با هدف بررسی راهکارهای تقویت فعالیت های پژوهشی در محوطه ی تاریخی ‏سرمشهد با حضور مسوولین شهرستان و کارشناسان مربوطه خواهد بود و بعد از ظهر نیز به بخش ‏عمومی سمینار و سخنرانی و معرفی پتانسیل های بکر تاریخی این منطقه اختصاص خواهد داشت. ‏
گفتنی است سخنران این سمینار، سعید ابراهیمی، کارشناس ارشد باستان شناسی و از پژوهشگرانی ‏است که به صورت متمرکز در محوطه تاریخی سرمشهد مطالعات و پژوهش هایی را داشته و مقالاتی ‏علمی نیز در این رابطه منتشر نموده است

مطالب مرتبط

ادامه ی بی تفاوتی ها نسبت به تاریخ و فرهنگ کازرون / بررسی آماری بیشاپور

سرویس خبری بیشاپور — Mon, 05 Jul 2010 16:34:14 +0000

سرویس خبری بیشاپور: با وجود آنکه هر روز اخبار تازهای از تشدید تخریبها و نیاز به تخصیص ردیفهای خاص اعتباری و مالی جهت حفظ و احیای آثار تاریخی و بناهای باستانی شهرستان کازرون منتشر میشود و با وجود آنکه بنا بر اظهارات کارشناسان، بناهای تاریخی شهرستان کازرون روز به روز بیشتر در معرض تخریب قرار میگیرند، با این حال مسوولین شهرستان کازرون در تازهترین تخصیصهای اعتباری از محل اعتبارات ۲درصد نفت و گاز حتی یک ریال هم به تاریخ کازرون اختصاص نداند تا تاریخ ۱۸هزار سالهی این شهرستان همچنان اسیر نگاههای محدود مدیریتی باقی بماند. این در حالی است که مدیر کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس پیش از این اعلام کرده بود در صورت تخصیص هر مبلغی از محل اعتبارات نفت و گاز به طرحها و پروژههای مرتبط با حوزهی تاریخ، سازمان مطبوع وی حاضر به تخصیص مبلغی معادل همان مبلغ به شهرستانی خواهد بود که سهمی را برای تاریخ خود در نظر بگیرد. با این حال اما مسوولین کازرون حاضر نشدند با حسن مدیریت خود اعتبارات تاریخی را از این محل جذب نمایند.

بیتوجهی مطلق نسبت به حوزهی تاریخ در حالی صورت میگیرد که بر اساس آنالیز طرحها و بودجههای تخصیصی به پروژههای در دست اجرای شهرستان، بخش فرهنگی نیز پس از بخش آموزشی در پایینترین رده قرار گرفته است و این در حالی است که مدیران فعلی شهرستان در دولتی انجام وظیفه میکنند که همواره خود را دولتی با نگاههای ویژهی فرهنگی معرفی کرده است. با این حساب و براساس دادههای آماری ناشی از تخصیص ۲درصد نفت و گاز در شهرستان کازرون بخش فرهنگی کازرون نیز تنها موفق به دریافت اعتبار برای یک طرح آن هم مبلغی معادل ۳۰میلیون تومان شد تا تنها یک درصد از کل این اعتبارات را دریافت نماید و این در صورتی است که بارها از سوی مقامات ارشد دولت دهم اعلام شده این دولت رویکرد ویژهای را به مسائل فرهنگی دارد و در تخصیص بودجهها، سهم ویژهای را برای مسائل فرهنگی در نظر خواهد گرفت.

یکی از فعالین فرهنگی کازرون در گفتگو با خبرنگار ما ضمن انتقاد از رویکرد بیتفاوت مسوولین نسبت به مسائل فرهنگی گفت: با آنکه تقویت فعالیتهای فرهنگی بارها و بارها مورد تأکید قرار گرفته است و همه میدانند توسعهی فرهنگی، پیشزمینه و اساس همهی توسعههاست، اما متأسفانه این بخش در شهرستان کازرون مورد بیمهری شدید مسوولین قرار گرفته و با آنکه ادعای شهری تاریخی ـ فرهنگی داریم، اما حاضر نیستیم حتی یک ریال هم برای آن خرج کنیم. این فعال فرهنگی که نخواست نامی از وی برده شود، همچنین یادآور شد: بارها و بارها در اجرای برنامههای فرهنگی و هنری شهرستان صندلی مسوولین خالی مانده و کمتر دیده شده بجز تعداد اندکی از مسوولین کازرونی، مابقی حتی برای گذراندن اوقات خود و خانوادهشان حاضر به شرکت در این دست از برنامهها شوند و این نشان دهنده ریشههای برخی نگاههای بسته به مسائل فرهنگی شهرستان کازرون است.

بیتفاوتی مسوولین کازرون نسبت به حوزههای تاریخی و فرهنگی آنجا بیشتر نمایان میشود که بر اساس اعلام رسمی فرمانداری کازرون، اعتبارات امسال نسبت به سال گذشته، افزایشی ۳۰درصدی داشته است. با این حال همچنان تاریخ و فرهنگ کازرون مهجور مانده و ناچارند تا با اعتبارات جاری دستگاههای مرتبط که عمدتاً صرف امورات معمول اداری میشود، سر نمایند. برخی کارشناسان معتقدند اینگونه نگاههای مدیریتی ریسک سرمایهگذاری بخش خصوصی را جهت ورود به حوزههای فرهنگی و گردشگری افزایش خواهد داد و شاید یکی از عمده دلایل عدم ورود بخش خصوصی به این حوزهها، وجود چنین دیدگاهی در بین مسوولین شهرستان است. دیدگاهی که تقریباً همهی کارشناسان و صاحبنظران مرتبط معتقدند تبعات منفی آن در کوتاهمدت، میانمدت و بلند مدت گریبانگیر سایر مسائل نیز خواهد شد.

ریز مبالغ تخصیص یافته از محل اعتبار ۲درصد نفت و گاز شهرستان کازرون که در حضور مسوولین شهرستان به تصویب رسید و پس از تأیید استانداری فارس، جهت اجرا ابلاغ خواهد شد، بدین شرح است.

۱٫ مبلغ ۲۵ میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر کازرون. / ۲٫ مبلغ ۱۰میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر قائمیه . / ۳٫ مبلغ ۹ میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر خشت . / ۴٫ مبلغ ۸ میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر کنارتخته . / ۵٫ مبلغ ۱۰ میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر نودان . / ۶٫ مبلغ ۸ میلیون تومان برای اصلاح و توسعه شبکه آب شهر بالاده . / ۷٫ مبلغ ۸۰ میلیون تومان برای احداث مخزن آب روستای حاجی آباد غوری. / ۸٫ مبلغ ۴۰ میلیون تومان برای تکمیل آب رسانی روستای قندیل. / ۹٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای تکمیل آب رسانی روستای شهباز خانی . / ۱۰٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری بالاده . / ۱۱٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری نودان . / ۱۲٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری خشت . / ۱۳٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری کنارتخته . / ۱۴٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری قائمیه . / ۱۵٫ مبلغ ۳۰میلیون و ششصد هزار تومان برای تکمیل مسجدالنبی کازرون. / ۱۶٫ مبلغ ۵ میلیون تومان برای تکمیل مسجد صاحب الزمان(عج) نودان. / ۱۷٫ مبلغ ۱۵ میلیون تومان برای تکمیل مسجد صاحب الزمان خشت / ۱۸٫ مبلغ ۵ میلیون تومان برای تعمیرات مسجد امام سجاد(ع) کازرون / ۱۹٫ مبلغ ۱۵ میلیون تومان برای احداث خانه عالم کنارتخته / ۲۰٫ مبلغ ۵ میلیون تومان برای تعمیرات مسجد امام رضای کازرون / ۲۱٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل مصلای نماز جمعه کازرون / ۲۲٫ مبلغ ۱۰ میلیون تومان برای مرمت امامزاده سید محمد کاشی کازرون / ۲۳٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل اداره دارایی کازرون / ۲۴٫ مبلغ ۳۶ میلیون تومان برای توسعه و تعمیر اداره ثبت احوال کازرون و کنارتخته / ۲۵٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای تکمیل نمازخانه فرمانداری کازرون / ۲۶٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل سالن چند منظوره هلال احمر / ۲۷٫ مبلغ ۵ میلیون تومان برای تعمیر و تجهیز ساختمان هواشناسی / ۲۸٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای تکمیل ساختمان پزشکی قانونی / ۲۹٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تجهیز بخشداری کنارتخته / ۳۰٫ مبلغ ۴۰ میلیون تومان برای اجرای جاده بین مزارع در کازرون / ۳۱٫ مبلغ ۱۰ میلیون تومان برای کنترل تب برفکی / ۳۲٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل ساختمان مجتمع حمایتی بهزیستی کازرون / ۳۳٫ مبلغ ۱۰ میلیون تومان برای حصارکشی سطح صیقلی تراب خانی / ۳۴٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای ساخت آب انبار در مناطق عشایری / ۳۵٫ مبلغ ۵ میلیون تومان برای آموزش عشایر / ۳۶٫ مبلغ ۴۰ میلیون تومان برای تکمیل مهندسی رودخانه ی شاپور در منطقه ی عمویی / ۳۷٫ مبلغ ۶۰ میلیون تومان برای تکمیل خوابگاه شبانه روزی حجاب کازرون / ۳۸٫ مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای تکمیل هنرستان کار و دانش قایمیه / ۳۹٫ مبلغ ۴۰ میلیون تومان کمک به گلزار شهدای شهر کازرون / ۴۰٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای یادواره ی شهدا در سطح شهرستان کازرون / ۴۱٫ مبلغ ۴۵ میلیون و پانصد هزار تومان برای احداث و بازسازی خانه ی بهداشت روستای الیاس آباد / ۴۲٫ مبلغ ۴۵ میلیون و پانصد هزار تومان برای احداث و بازسازی خانه ی بهداشت روستای چکک / ۴۳٫ مبلغ ۴۵ میلیون و پانصد هزار تومان برای احداث و بازسازی خانه ی بهداشت روستای بلیان / ۴۴٫ مبلغ ۴۵ میلیون و پانصد هزار تومان برای احداث و بازسازی خانه ی بهداشت روستای تنگ چوگان سفلی / ۴۵٫ مبلغ ۵۵ میلیون تومان برای تکمیل سالن ورزشی مشتان / ۴۶٫ مبلغ ۵۵ میلیون تومان برای تکمیل سالن ورزشی مهرنجان / ۴۷٫ مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان کمک به تامین روشنایی معابر روستایی / ۴۸٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای بناف / ۴۹٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای ابوالحسنی / ۵۰٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای ملای اره / ۵۱٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای تل گاو / ۵۲٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای بیدزرد / ۵۳٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای رشن آباد / ۵۴٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای شهبازخانی / ۵۵٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای سریزجان / ۵۶٫ مبلغ ۵۰ میلیون برای تکمیل و بهسازی روستای ناصرآباد غربی / ۵۷٫ مبلغ ۶۵۰ میلیون تومان برای تکمیل راه های روستایی و فرعی شهرستان با تاکید بر لیست پیشنهادی اداره راه و ترابری شهرستان / ۵۸٫ مبلغ ۵۰ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر کازرون / ۵۹٫ مبلغ ۴۰ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر قایمیه / ۶۰٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر نودان / ۶۱٫ مبلغ ۲۵ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر خشت / ۶۲٫ مبلغ ۲۵ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر کنارتخته / ۶۳٫ مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای کمک به بهبود عبور و مرور در شهر بالاده

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی وجود ندارد

راه اندازی بانک اطلاعاتی کتیبه های ساسانی شهر بیشاپور / ذره بین باستان شناسان بر روی محور فیروزآباد ـ بیشاپور می رود

سرویس خبری بیشاپور — Thu, 01 Jul 2010 09:53:32 +0000

نقشه برداری فتوگرامتری نقوش برجسته تنگ چوگان یکی از برنامه های اجرا شده توسط پایگاه پژوهشی شهر تاریخی بیشاپور است.

مدیر پایگاه پژوهشی شهر تاریخی بیشاپور با بیان این مطلب گفت: در این راستا بررسی سیستماتیک سفالینه های شهر تاریخی بیشاپور، بررسی سیستم دفاعی شهر تاریخی بیشاپور و مطالعه و بررسی صنعت شیشه گری در بیشاپور نیز در حوزه پژوهشی انجام شده است. مصیب امیری ادامه داد: همچنین مستندنگاری، نقشه برداری عرصه شهر تاریخی بیشاپور، نقشه برداری فتوگرامتری نقوش برجسته تنگ چوگان نیز در این پایگاه به اجرا درآمده است.

وی با بیان اینکه آسیب شناسی، آسیب نگاری و مستندسازی قطعات گچ بری مکشوفه از حفاری های پیشین از دیگر اقدامات حوزه پژوهشی در این پایگاه است، خاطر نشان کرد: بانک اطلاعاتی کتیبه های ساسانی شهر بیشاپور نیز راه اندازی شد.

مدیر پایگاه پژوهشی شهر تاریخی بیشاپور در ادامه بررسی باستان شناختی راه باستانی فیروزآباد به بیشاپور در دوره ساسانی را از دیگر برنامه های پژوهشی این پایگاه اعلام کرد.

مطالب مرتبط

نگاهی به تاریخ / ۶۴ سال از غایله ی کازرون و شروع جنگ نهضتی گذشت

سرویس خبری بیشاپور — Thu, 01 Jul 2010 09:41:12 +0000

سرویس تاریخ بیشاپور: در سال ۱۳۲۵برخی از سران عشایر قشقایی و عده ای از سران لُر به همراه نیروهای خویش با تبانی بعضی از افراد با نفوذ کازرون به این شهر هجوم آورده و به مدت شش ماه شهر کازرون و حومه رابه اشغال خود درآوردند . بسیاری از افراد مسن محلی از این یورش که به عنوان جنگ نهضت یا سال نهضتی وانده می شود خاطره های زیادی دارند و وقایع، سال تولد، ماجراها و رویدادهای محلی را با این سال و واقعه بیان می کنند و می سنجند . یکی از بزرگترین زیان هایی که این ماجرا برای شهر کازرون به بار آورده، این است که با غارت و از بین بردن بسیاری از داویر و ارگان های دولتی کازرون، دیگر اثری از سوابق و اسناد قدیمی آن ها در دسترس نیست . همچنین غارت بازار و محل کسب و کار مردم، برخی از منازل و مراکز نظامی از دیگر کارهای این گروه بوده است.

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی وجود ندارد

تجهیز موزه مردم شناسی کازرون به سیستم حفاظت الکترونیکی / صرف ۳۳میلیون تومان برای مرمت

سرویس خبری بیشاپور — Thu, 01 Jul 2010 08:50:54 +0000

سرویس خبری بیشاپور: بنا به گزارش دریافتی بیشاپور به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس اعلام کرد: ساختمان موزه مردم شناسی شهرستان کازرون به سیستم حفاظت الکترونیکی مجهز شد.

این روابط عمومی افزود: با توجه به لزوم ایجاد فضای مناسب برای به نمایش گذاشتن ابزار و لوازم زندگی مردم در دوره های مختلف تاریخی وحفاظت از اشیای موزه مردم شناسی کازرون، این موزه در سال جاری به سیستم روشنایی، تهویه هوا و اطفای حریق نیز مجهز شد.

در این گزارش آمده است: معاونت حفظ و احیای این اداره کل در سال جاری اقدام به مرمت بخش هایی از بنای این موزه کرده که در پی این عملیات مرمتی، فضای داخلی ساختمان مورد مرمت وسفید کاری، تعویض کفپوش ساختمان به لمینیت ، تقویت پی بنا، ایزوگام پشت بام والحاق دو بخش جدید به فضای موزه با اعتبار حدود۳۳۰ ملیون ریال انجام شده است.

این گزارش حاکی است: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری فارس با توجه به ویژگی های بنای تاریخی خانه معلم و نیاز شهرستان کارون به یک موزه مردم شناسی درسال ۱۳۸۶ با همکاری آموزش و پرورش اقدام به راه اندازی موزه مردم شناسی در این بنا کرده و ثبت ساختمان موزه (خانه معلم) به شماره ۲۸۲۵۱ در فهرست آثار ملی ایران نیز ازجمله اقداماتی بود که در جهت حفاظت و صیانت از این بنای تاریخی در پایان سال ۸۸ محقق شده است.

در قسمت مرکزی شهرستان کازرون یکی از ساختمانهای قدیمی این شهر که خانه معلم نام گرفته واقع شده است که قسمتی از یک مدرسه به نام مدرسه بستانپور ( شاپوری سابق ) است. مدرسه بستانپور در سال ۱۳۱۶(پهلوی اول) افتتاح شده است .ساختمان مدرسه با مساحت حدود۷۵۲ متردر دو جهت شمالی – جنوبی و غربی – شرقی ساخته شده است که در دوره های بعد از آن به عنوان خانه معلم و محلی جهت استراحت فرهنگیان که مسافر بوده اند استفاده می شده است و از آن پس به عنوان خانه معلم شناخته می شود.

با توجه به لزوم ایجاد فضای مناسبی برای به نمایش گذاشتن ابزار و لوازم زندگی مردم در دوره‌های مختلف تاریخی و حفاظت از اشیا موزه‌ای موجود، موزه مردم‌شناسی کازرون در سال جاری به سیستم روشنایی، سیستم تهویه هوا و سیستم اطفای حریق نیز مجهز شد.

معاونت حفظ و احیای این اداره کل همچنین در سال جاری اقدام به مرمت بخش‌هایی از بنای این موزه کرد که در پی این عملیات مرمتی، فضای داخلی ساختمان مورد مرمت و سفیدکاری قرار گرفت و تعویض کف‌پوش ساختمان به لمینیت، تقویت پی بنا، ایزوگام پشت بام و الحاق دو بخش جدید به فضای موزه از جمله اقداماتی بوده که با صرف اعتباری حدود ۳۳۰ میلیون ریال انجام گرفته است.

در قسمت شمالی شهرستان کازرون یکی از ساختمان‌های قدیمی این شهر که خانه معلم نام گرفته واقع شده است که قسمتی از یک مدرسه به نام مدرسه بستانپور (شاپوری سابق) است.

مدرسه بستان‌پور در سال ۱۳۱۶(پهلوی اول) افتتاح شده است.

ساختمان این مدرسه با مساحت حدود ۷۵۲ مترمربع در دو جهت شمالی ـ جنوبی و غربی ـ شرقی ساخته شده است.

‌در راستای ساختمان شمالی‌، سالنی قرار دارد که عنوان سالن قرائتخانه مدرسه را داشته است و این سالن دارای چهار اتاق و وسعت بسیار بوده و در دوره‌های بعد از آن به عنوان خانه معلم و محلی برای استراحت فرهنگیان که مسافر بوده‌اند استفاده می‌شده است و از آن پس به عنوان خانه معلم شناخته می‌شود.

‌اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس با توجه به ویژگی‌های این بنای تاریخی و همچنین نیاز شهرستان به یک موزه مردم‌شناسی در سال ۱۳۸۶ با همکاری آموزش و پرورش اقدام به راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی در این بنا کرد و ثبت ساختمان موزه (خانه معلم) به شماره ۲۸۲۵۱در فهرست آثار ملی ایران نیز از جمله اقداماتی بود که در راستای حفاظت و صیانت از این بنای تاریخی در پایان سال ۸۸ محقق شد.

بنای خانه معلم دارای ویژگی‌های خاصی است که موجب زیبایی این بنا شده است که وجود تاق مرکزی به ارتفاع تقریبی ۱۲ متر‌، ضخامت بسیار دیوار‌ها به ویژه دیوارهایی که تاق مرکزی بر روی آن قرار گرفته است و استفاده از کاربندی‌های ساده در قسمت سقف از جمله این ویژگی‌ها است.

درب ورودی بنا در وسط قرار گرفته است و دو درب کوچک دیگر در دو طرف آن وجود دارد.

این بنا در مرکز دارای یک سالن مستطیل شکل بزرگ که تاقی جناغی شکل با کاربندی‌های ساده بر روی آن استوار است.

در ضلع شمالی دو اتاق وجود دارد که از طریق یک درب به هم ارتباط پیدا می‌کند.

این دو اتاق دارای تاقی جناغی با ارتفاع تقریبی ۷ متر ساخته شده است و در انتهای اتاق دوم یک انباری کوچک دیده می‌شود.

در ضلع جنوبی نیز اتاقی شبیه به اتاق‌های ضلع شمالی با همان ابعاد و اندازه قرار گرفته است.

پشت بام خانه معلم گنبدی شکل و در گذشته با پوشش کاهگل اندود شده اما در حال حاضر با پوشش جدید استحکام داده شده است.

در ضلع جنوبی ـ غربی خانه معلم بنای مدرسه واقع شده که دارای پنج اتاق با تاقی جناغی شکل با مساحتی به طور تقریب یکسان که از آن به عنوان کلاس‌های درس در گذشته تا به حال استفاده می‌شده است.

مطالب مرتبط

نقش برجسته بهرام دوم و کتیبه سرمشهد کازرون

حبیب داراب پور — Mon, 21 Jun 2010 10:36:13 +0000

حبیب داراب پور*

روستای سرمشهد در فاصله ۷۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان کازرون واقع است .

آنچه که امروز به طور ویژه در این منطقه باستانی قابل مشاهده است ، شامل : ویرانه های شهر باستانی خندیجان با وسعت ۶۰۰ هکتار( بزرگترین محوطه ساسانی )، تل نقاره خانه، قیز قلعه ، کاروانسرا یا کوشک بهرام و نقش برجسته بهرام دوم و کتیبه سرمشهد و رشته قناتهای تاریخی است .

نقش برجسته بهرام دوم :

بهرام دوم پسر بهرام اول پسرشاهپوراول پنجمین – شهریار ساسانی است که در سالهای ۲۹۳ ۲۷۶ میلادی بر ایران حکومت می کرد. نام بهرام در فارسی باستان به صورت ورهران نوشته می شد که این لغت نیز از واژه اوستایی ورثرغنا ( ایزد جنگ ) به معنای در هم شکننده مقاومت و پیروزمند گرفته شده است.

بهرام قبل از سلطنت با لقب شاهنشاه بزرگ کوشان بر شرق ایران حکومت می کرد .از رویدادهای مهم دوران سلطنت او حمله رومیان و فتح تیسفون توسط آنها به فرماندهی امپراطور کاروس است که خوشبختانه این پیروزی با مرگ امپراطور روم ناکام ماند . بهرام در این زمان با واگذاری بین النهرین و قسمتی از ارمنستان به رومیان صلح را پذیرفت( ۲۸۳ میلادی ) . گویا دلیل این صلح در شرایطی که قوای رومیان به دلیل مرگ امپراطور خویش ضعیف شده بود شورش هرمزد حاکم شرق و برادر بهرام دوم بوده است . این شورش توسط بهرام سرکوب گردید و پسر خود که اونیز بهرام نام داشت ( بهرام سوم ) با عنوان سکانشاه ( پادشاه سکاها ) به حکومت شرق ایران منسوب کرد.

از این شاهنشاه چندین نقش برجسته بر کوهها و صخره های فارس به جای مانده که ۲نقش آن درشهرستان کازرون در تنگ چوگان و روستایسرمشهد قرار دارد و با احتساب احتمالی نقش قندیل که شبیه دیگر نقش برجسته های این پادشاه مخصوصا در برم دلک ( جنوب شیراز ) تعداد این نقوش برجسته درشهرستان کازرون به ۳ نقش افزایش می یابد.

نقش برجسته بهرام در سرمشهد در ارتفاع ۲۳ متری در سینه کوه قرار گرفته که در این نقش،بهرام با صلابت خاصی ایستاده و در حال پیکار با دو شیر نر نشان داده شده است یکی از آنها توسط وی کشته شده و جسدش در مقابل پای بهرام دیده می شود و بهرام خنجر خود را درسینه شیر دوم که به سمت او خیز برداشته فرو کرده است. تاج او همانند تصاویر به جا مانده برروی سکه ها ، مزین به ۲ با ل است که احتمالا متعلق به شاهین ( باز ) یکی از تجلیات ورثرغنا ( بهرام – خدای جنگ ) با نوارهای چین دار در پشت آن و یک گوی بزرگ در بالای آن دیده میشود که از قاب نقش برجسته فراتر رفته و در گوشه سمت چپ کتیبه کرتیر که در بالای آن قراردارد ، واقع گردیده است. در این نقش موهای مجعد ( فر ) بهرام بر روی شانه هایش فرو ریخته و گردنبند مروارید و چین لباسها با مهارت خاصی توسط هنرمند حجار نشان داده شده است . بهرام با دست چپ مچ دست ملکه را که در پشت سر او قرار دارد به نشان حمایت در مقابل حملات شیر در دست دارد ملکه در این نقش دامن بلندی را پوشیده و کمربندی به دور کمربسته است و کلاهی به سر دارد و موهایش به روی شانه هایش ریخته و غلاف شمشیر بهرام در دست وی دیده می شود.

در بین تصویر ملکه و شاه نقش کرتیربه صورت مردی بدون ریش با موهای صاف و با تصویر قیچی بر روی کلاه او دیده می شود و دست چپ را بر روی قبضه شمشیر گذاشته و دست راست را تا مقابل صورت بالا آورده و انگشت اشاره را به نشانه احترام به سمت شاه خم نموده است .در پشت سر ملکه فرد دیگری قرار دارد که حالت او همانند کرتیر است با این تفاوت که بالای نوک کلاه او به سمت جلو خم شده است.

بهرام دوم را می توان شاهی خانواده دوست نامید او بر روی اکثر سکه ها و نقوش برجسته به همراه ملکه و گاه فرزند خود دیده می شود .

کتیبه کرتیر:

کتیبه کرتیردر ارتفاع ۲۵ متری سینه کوه ، به طول ۷۰ متر به خط پهلوی نگاشته / ۲۰/۵ متر و عرض ۲ شده و از لحاظ اندازه بزرگترین کتیبه پهلوی عهد ساسانی به شمار می رود و مضمون آن با نوشته پهلوی کتیبه کعبه زرتشت یکسان بوده و مجموع نوشته های پهلوی نقش رجب و نقش رستم را در بر دارد.

کتیبه سرمشهد ، یکی از چهار کتیبه پهلوی کرتیر ، موبدان موبد است . که در این کتیبه ازاقدامات خود برای استواری دین زرتشت و موفقیتهایی که در این راه نصیبش شده،القاب و عناوین خود، کیفر بزهکاران و پاداش نیکوکاران و کشف و شهودی که برای وی در عالم رویا ، حاصل شده ، سخن می گوید.

کرتیر از روحانیون بزرگ و متنفذ دربار ساسانیان است که زمان ۶ پادشاه نخستین آن سلسله ( اردشیر – شاپوراول- هرمز اول – بهرام اول – بهرام دوم وبهرام سوم ) را درک کرده است . او که در زمان شاپوراول مقام هیربدی ( رئیس آتشکده ) را داشته ، در زمان بهرام دوم به مقام موبدان موبدی می رسد، سه کتیبه پهلوی دیگر او ، یکی در نقش رجب ، دیگری در نقش رستم ، پشت سر نقش شاپور و والرین و چهارمی در زیر کتیبه پهلوی شاپور بربدنه کعبه زرتشت نگاشته شده است. کرتیر بر روی نقوش برجسته به صورت مردی بدون ریش با شمشیری آویخته بر کمر و نقش قیچی بر روی کلاهش دیده می شود. کرتیر با نشان قیچی به روی کلاهش به عنوان بزرگترین قاضی دولت ساسانی درعصر خود قلمداد شده است . پژوهشگران آلمانی مانند پروفسور والتر هینس مفهوم مختار وصاحب صلاحیت برای تصمیم گیری وبلامنازع بودن را برازنده این روحانی با نقش قیچی میدانند وبهرام دوم ساسانی این نشان را به عنوان بالاترین نشان دینی وقضائی شاهنشاهی به او اعطا کرد . و حتی او را متولی معبد آذر آناهیتای شهر استخر گردانید ، مقامی که تا قبل از آن در خاندان ساسانی موروثی بود . بهرام دوم درزمان جلوس یک نوجوان کم سن و سال بود وبا دست کرتیر تاج شاهنشاهی برسر او گذاشته شد.

کرتیر به عنوان رئیس و رهبر روحانیون زرتشتی نسبت به سایر ادیان با شدید ترین شکل ممکن واکنش نشان داد و اولین اقدام او در این زمینه محاکمه و قتل مانی ، پیامبر و نقاش روزگار ساسانی و پیروان آیین وی بود که شرح این نسل کشی مذهبی در تاریخ ذکر شده است.

کرتیر درسه کتیبه که برروی صخره ها وبناهای دولتی ساسانی در فارس حک شده است از اینکه مسیحیان ،مانویان ، برهمنان ، بودائیان ، یهودیان وفرقه های سایر مذاهب را اذیت وآزار کرده است به خود میبالد . وی به عنوان بزرگترین روحانی زرتشتی قبل و بعد از خود بود که پس از شاپور یکم قدرت ونفوذش افزونی یافته است ومدتها پس از شاپور برسر کار بوده است . کرتیر در کتیبه های خود درنقش رجب و کعبه زرتشت به بیان جزئیاتی درباره اقدام خود که به زور شمشیر برای انتشار دین زرتشت درادوار و مقاطع مختلف نموده است میپردازد وشرح چگونگی ارتقاء و افزایش های قدرت مذهبی او تا احراز مرتبه ریاست روحانیون زرتشتی کشور درآخرین کتیبه او ذکر شده است .

* کارشناس میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کازرون

مطالب مرتبط

کاروانسرای ده کهنه کمارج

آزاده مرادی — Mon, 21 Jun 2010 10:31:08 +0000

آزاده مرادی *

یادگارهای گرانقدر معماری ایران کاروانسرا است که پیدایش و موجودیت آن در سرزمین پهناور ایران از گذشته های بسیار دور آغاز شده و طی قرون متمادی به دلایل گوناگون اقتصادی ، سیاسی ، نظامی و مذهبی به تدریج توسعه و تکامل یافته است .

در کشور ایران ، به علت قرار داشتن در شاهراه بازرگانی شرقی و غربی ونیز گستردگی خاک ، از دیر باز به ایجاد راههای بازرگانی و نظامی و همچنین ساختن پل های متعدد و تامین کاروان و کاروانیان به دیده عنایت نگریسته شده است . بنیاد کاروانسراها در ایران دوره اسلامی ، بخش مهمی از معماری ایران را شامل بوده و کاروانسراهای متعددی با سبک و ویژگی های متفاوت در شهرها ، جاده های کوهستانی و حاشیه کویرها احداث شده است . آنچه مسلم است ، این پدیده با ارزش معماری در رابطه با رونق تجارت شکل گرفته و عوامل

دیگری نظیر کاربری نظامی ، اطلاع رسانی و … در توسعه و تکامل آن نقش داشته اند.

به هر حال احداث کاروانسرا در ایران سابقه ای بسیار طولانی داشته و ساخت آن در جاده های کاروانی به منظور استراحتگاه و سر پناه ، در ادوار مختلف بویژه دوره اسلامی ، از اهمیت خاصی برخوردار بوده است . در این دوره ، معماری کاروانسراها از دیدگاه سبک و تنوع به اوج شکوفایی رسید و در مسیر شهرها و روستاها ، معابر کوهستانی و نواحی کویری ، کاروانسرا و رباط های برون شهری و در مراکز اقتصادی و راسته بازارها کاروانسراهای درون شهری با ویژگی های متفاوت کاربری احداث شدند .

کاروانسراهای ایران ، علاوه بر ارزش هنری ، از دیدگاه مسائل اجتماعی نیز حایز اهمیت فراوان بوده و محل تعامل اندیشه ها و تبادل و تقابل آداب و رسوم اقوام و ملل مختلف بوده؛ و بی تردید ، این تماس و تلاقی انسانها و اندیشه های گوناگون ، تاثیری شگرف بر زندگی مردم این مرز و بوم کهنسال داشته است .

به طور کلی ، تحول و گسترش کاروانسراهای ایران در ادوار مختلف بستگی به وضعیت اجتماعی ، اقتصادی ، مذهبی و . . . داشته و شکل یابی و توسعه آن با موارد یاد شده در ارتباط بوده است.

نام کاروانسرا ترکیبی از کاروان ( کاربان) به معنی جمعی مسافر که گروهی سفر می کنند و سرا به معنی خانه و مکان می باشد. بدون شک عصر طلایی ایجاد کاروانسراهای ایران متعلق به دوره صفوی است . رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راهها و شهرهای زیارتی باعث شد که کاروانسراهای زیادی در این گونه جاده ها ساخته شود و از طرفی نیز ایجاد جاده های بزرگ زمینی و توسعه کشتیرانی منجر به صدور کالاهای تجاری ایران به کشورهای اروپایی در غرب و چین و هندوستان در شرق شد که در نتیجه، تعدادی کاروانسرا در این مسیر تجارتی احداث شد.

شهرستان کازرون در گذشته به دلیل قرار گرفتن در کنار جاده شاهی روزگار باستان که یکی از مهمترین راههای

ارتباطی بوده که این راه در زمان هخامنشیان تخت جمشید و استخر را به شهر شوش و در زمان ساسانیان شهر گور ( فیروز آباد ) و بیشاپور را به تیسفون پایتخت ساسانیان وصل می کرده ، از اهمیت خاصی برخوردار بوده و از لحاظ موقعیت طبیعی و جغرافیایی مخصوصا از نظر سوق الجیشی که هم اکنون نیز حد فاصل بین دو استان فارس و خوزستان قرار گرفته و به صورت چهار راهی در گذرگاه تاریخ حائز اهمیت بوده است.

با توجه به اهمیت این شهر ارتباطی و جاده های کاروان رو آن ، چندین کاروانسرا از دوره صفویه در اطراف شهر کازرون به چشم می خورد که کاروانسرای ده کهنه کمارج از جمله این کاروانسراها است.

مشخصات

کاروانسرا:

کاروانسرای ده کهنه کمارج در ۳۰ کیلومتری کازرون و در سمت راست جاده کازرون – بوشهر در روستای ده کهنه

کمارج واقع شده است .

نقشه کاروانسرا چهار ایوانی و چهار برج در چهار گوشه آن بنا شده است . احداث بنای چهار ایوانی با حیاط باز

مرکزی سابقه ای طولانی در معماری ایران داشته که نمونه این نقشه را می توان در کاخ آشور در بین النهرین

مشاهده کرد .

در دوره اسلامی ، از پلان ۴ ایوانی برای ساخت بناهای مذهبی و غیر مذهبی مانند مدارس ، مقابر ، مساجد و کاروانسراها استفاده گردید . این کاروانسرا مربع شکل و ابعاد آن ۷۴ متر می باشد . ورودی در ضلع ×۸۵ جنوبی بنا قرار گرفته و به صورت راهرویی به شکل چهار طاقی است که سقف آن با کاربندی های ساده گچی پوشش داده اند و ضلع شرقی و غربی این راهرو به اتاق هایی به صورت قرینه را پیدا می کند که هر یک از این اتاقها از طریق یک ورودی به اتاقهای دیگر مرتبط می شوند.

در این کاروانسرا اتاق هایی برای مسافران در اطراف حیاط مرکزی ساخته شده که این اتاقها به وسیله یک سری ایوان به حیاط باز می شوند . در پشت اتاقها ، در ضلع غربی و شرقی بنا اصطبل هایی برای نگهداری از چهارپایان قرار دارد و در چهار گوشه بنا محل هایی را برای دسترسی به اتاقهای پشت کاروانسرا و همچنین اصطبل ها ساخته اند .

معماری کاروانسرای ده کهنه کمارج به دلیل وجود عناصری چون سنگ و خاک و گچ و آهک که به فراوانی در این منطقه یافت می شود ، نوعی خاص از معماری را ایجاد کرده است .

مصالح اصلی برای ساخت بنای کاروانسرا از سنگ و گچ و در بعضی قسمتها از ساروج استفاده شده است . کف حیاط گلی و پشت بام به وسیله کاهگل اندود شده است . تزیینات بنا ، ساده و بهره گیری از گچ به عنوان شکل دهنده عمده تزیینات این بنا در نمای داخلی ، طاق نماها ، ایوانها و نمای خارجی بوده است .

نمای قاب تمامی دربها و پنجره ها و اطاق ها و ایوانها با سقف هلالی شکل ساخته شده است و پشت بام آن مسطح با شیب ملایم ساخته و در قسمتهایی که اتاقهای بزرگ قرار دارد سقف ها قوسی شکل می باشند . روشنایی اتاقهای کاروانسرا به هنگام روز از طریق روزنه های سقف و یا پنجره ها تامین می شده است .

۱۶ به /۱۲/ این اثر در تاریخ ۱۳۸۴ شماره ثبت ۱۵۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

……………………….

* کارشناس میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کازرون

مطالب مرتبط

پشت بام حمام ملابابا مرمت می شود

سرویس خبری بیشاپور — Mon, 14 Jun 2010 17:45:12 +0000

سرویس خبری بیشاپور: رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کازرون در گفتگو با خبرنگار ما از مرمت و عایق کاری پشت بام حمام ملابابا در آینده ای نزدیک خبر داد. همت محمدی در این خصوص گفت: حمام تاریخی ملابابا از جمله بناهای تاریخی حائز اهمیت بافت تاریخی شهر کازرون میباشد که در صورت فعال شدن بخش خصوصی جهت تبدیل این بنا به موزه، سفرهخانه سنتی و… میتواند از حمایتهای اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز برخوردار شود. وی همچنین افزود: در حال حاضر بنا در تملک بخش خصوصی میباشد ولی با هماهنگیهای صورت پذیرفته جهت جلوگیری از تخریب و آسیبهای بیشتر، عایقکاری سقف این حمام تاریخی را در دستور کار سال جاری اداره قرار دادهایم.

گفتنی است حمام ملا بابا از حمامهای تاریخی شهرستان کازرون میباشد که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مطالب مرتبط

یادی‎ ‎از‎ ‎مرحوم‎ ‎محسن‎ ‎پزشکیان / به مناسبت سی و یکمین سالروز درگذشت هنرمند و شاعر ‏بومی سرای کازرون ‏

سرویس خبری بیشاپور — Thu, 10 Jun 2010 04:36:22 +0000

خردادماه ۱۳۵۸ خورشیدی : زنده یاد محسن پزشکیان، هنگام مسافرت به شهر مذهبی قم جهت دیدار با امام خمینی (ره) در جاده این شهر تصادف و جان به جان آفرین تسلیم کرد . شهید محسن پزشکیان، شاعر – معلم- طراح- نقاش- خطاط و نویسنده کازرونی، فرزند مرحوم آقابزرگ متولد سال ۱۳۲۶ خورشیدی در محله گنبد شهر کازرون و دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، که با مدرک لیسانس فارغ التحصیل شده بود . وی در سن ۳۲ سالگی به همراه جمعی از افراد خانواده خویش (از جمله پدر و یکی از دخترانش ) در حادثه تصادف کشته می شوند و بسیاری از اهالی کازرون به ویژه ادب دوستان و هنرپروران را اندوهگین می کنند .

پزشکیان از جمله شاعران کازرونی بود که مجموعه ای از شعرهای کلاسیک در قالب های مختلف مانند : غزل- قصیده- دوبیتی و غیره دارد . همچنین چند شعر نو و در زمینه سرودن شعر به لهجه محلی (کازرونی) هنوز هم اشعارش در صدر سروده های این چنینی در منطقه قرار دارد . از سطر سطر اشعار وی و بخصوص اشعار محلیش می توان به هوشمندی، مهارت و توانمندی او در سرودن شعر پی برد و توصیفات و تشبیهات او در شعر محلی مثال زدنی است.

محسن پزشکیان در جمع آوری قصه های محلی مردم کازرون، ممسنی و کمارج و نیز گردآوری ضرب المثل های کازرونی نقش پویا و به سزایی داشته که از میان آثارش، کتاب قصه های محلی مردم کازرون که مشتمل بر ۵۳ قصه ی محلی است به کوشش آقای عبدالنبی سلامی و همت نشر کازرونیه در سال ۱۳۸۳ به چاپ رسیده است .

مقدمه پزشکیان که بر روی کتاب مذکور نگاشته شده بسیار زیبا، دلنشین و خواندنی است. مرحوم پزشکیان تا قبل از سال ۱۳۵۷ یعنی در زمان دانشجویی و کار، در فعالیت های سیاسی و اجتماعی شرکت داشته و به همین منظور برای مدتی دستگیر و زندانی می گردد . به همت اداره ی فرهنگ و ارشاد اسلامی کازرون و انجمن ادبی – هنری بیشاپور در آبان ماه ۱۳۷۸ یادواره ی این هنرمند و معلم شهید در اداره ی ارشاد کازرون برگزار گردید و تاکنون هم یک خیابان و یک مدرسه در سطح شهر کازرون به نام ایشان شده است . آرامگاه وی در بهشت زهرای کازرون قرار دارد . هفته نامه بیشاپور در شماره ۱۹ مورخه ۲۹ خردادماه ۸۵ خویش ویژه نامه ای برای ایشان چاپ و منتشر کرد، که از نظر خوانندگان محترم گذشته است.

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی وجود ندارد