پیر‎ ‎مردی‎ ‎می‎ ‎آید‎ ‎با‎ ‎گامهایی‎ ‎استوار‎ ‎به‎ ‎استواری‎ ‎تاریخ ایران‎ ‎زمین‎ ‎و‎ ‎با‎ ‎طنین‎ ‎صدایی‎ ‎دلنشین‎ ‎و‎ ‎با‎ ‎کلامی‎ ‎که‎ ‎از حرف‎ ‎حرفش‎ ‎خاطره‎ ‎می‎ ‎بارد‎ . ‎آنقدر‎ ‎شیوا‎ ‎و‎ ‎رسا‎ ‎سخن می‎ ‎گوید‎ ‎که‎ ‎شیفته‎ ‎کلامش‎ ‎می‎ ‎شوی‎ ‎و‎ ‎گذشت‎ ‎زمان‎ ‎را احساس‎ ‎نمی‎ ‎کنی‎ . ‎او‎ ‎شما‎ ‎را‎ ‎همسفر‎ ‎با‎ ‎خود‎ ‎به‎ ‎اعماق تاریخ‎ ‎می‎ ‎برد‎ ‎،‎ ‎آنجا‎ ‎که‎ ‎شما‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎برابر‎ ‎زیبایی انعکاس‎ ‎نور‎ ‎در‎ ‎آیینه‎ ‎زلال‎ ‎و‎ ‎جاری‎ ‎آب‎ ‎می‎ ‎بینی‎ . ‎آنجا که‎ ‎روحانیت‎ ‎و‎ ‎تقدس‎ ‎آب‎ ‎قدر‎ ‎و‎ ‎عظمت‎ ‎ایزد‎ ‎یکتا‎ ‎را‎ ‎به شما‎ ‎یادآور‎ ‎می‎ ‎شود‎ .‎
بله‎ ‎اینجا‎ ‎معبد‎ ‎زیبای‎ ‎آناهیتا‎ ‎ست‎ ‎و‎ ‎راوی‎ ‎کسی‎ ‎نیست‎ ‎جز پدر‎ ‎باستان‎ ‎شناسی‎ ‎ایران‎ ‎زمین‎ ‎دکتر‎ ‎علی‎ ‎اکبر‎ ‎سرفراز‎ .‎‏ ‏هم‎ ‎او‎ ‎که‎ ‎بهترین‎ ‎سالهای‎ ‎جوانی‎ ‎عمر‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎این دیار‎ ‎تاریخی‎ ‎و‎ ‎کهن‎ ‎به‎ ‎کاوش‎ ‎گذشته‎ ‎پر‎ ‎از‎ ‎رمز‎ ‎وراز‎ ‎و هویت‎ ‎فراموش‎ ‎شده‎ ‎مان‎ ‎گذرانیده‎ ‎است‎ .‎و‎ ‎اینک‎ ‎در‎ ۸۲‎‏ سالگی‎ ‎یکبار‎ ‎دیگر‎ ‎آمده‎ ‎است‎ ‎تا‎ ‎تلنگری‎ ‎به‎ ‎ذهن‎ ‎خواب آلوده‎ ‎مان‎ ‎بزند‎ ‎که‎ ‎هان‎ ‎چه‎ ‎بوده‎ ‎اید‎ ‎و‎ ‎از‎ ‎کجا‎ ‎آمده‎ ‎اید‎ ‎و اینک‎ ‎چه‎ ‎بی‎ ‎تفاوت‎ ‎مرگ‎ ‎این‎ ‎میراث‎ ‎گرانبها‎ ‎را‎ ‎که‎ ‎بی رحمانه‎ ‎زیر‎ ‎شلاق‎ ‎و‎ ‎تازیانه‎ ‎باد‎ ‎و‎ ‎باران‎ ‎و‎ ‎آفتاب‎ ‎در‎ ‎حال پوسیدن‎ ‎است‎ ‎به‎ ‎انتظار‎ ‎نشسته‎ ‎اید‎ .‎
بی‎ ‎شک‎ ‎شنیدن‎ ‎حکایت‎ ‎بیرون‎ ‎آمدن‎ ‎شهر‎ ‎بیشاپور‎ ‎و معبد‎ ‎زیبای‎ ‎آناهیتا‎ ‎از‎ ‎دل‎ ‎خاک‎ ‎آن‎ ‎هم‎ ‎از‎ ‎زبان‎ ‎مردی‎ ‎که یازده‎ ‎سال‎ ‎برای‎ ‎این‎ ‎کار‎ ‎زحمت‎ ‎کشیده‎ ‎و‎ ‎خون‎ ‎دل خورده‎ ‎و‎ ‎گرسنگی‎ ‎و‎ ‎تشنگی‎ ‎و‎ ‎سرما‎ ‎و‎ ‎گرما‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎جان خریده‎ ‎است‎ ‎باید‎ ‎بسیار‎ ‎شنیدنی‎ ‎باشد‎ . ‎بنابر‎ ‎این‎ ‎همگام و‎ ‎همراه‎ ‎با‎ ‎او‎ ‎می‎ ‎شویم‎ ‎در‎ ‎دومین‎ ‎همایش‎ ‎بیشاپور ‏‎۸۸ ‎در‎ /۱/ ‎شناسی‎ ‎در‎ ‎صبح‎ ‎و‎ ‎بعد‎ ‎از‎ ‎ظهر‎ ‎پنچشنبه‎ ۲۷‎‏ حالیکه‎ ‎عدم‎ ‎حضور‎ ‎بسیاری‎ ‎از‎ ‎مسئولین‎ ‎شهر‎ ‎در‎ ‎این همایش‎ ‎مشهود‎ ‎بود‎ ‎که‎ ‎خود‎ ‎جای‎ ‎تاسف‎ ‎بسیار داشت‎. ‎ظاهرا‎ ‎جز‎ ‎امام‎ ‎جمعه‎ ‎محترم‎ ‎و‎ ‎چند‎ ‎تن‎ ‎از‎ ‎اعضای شورای‎ ‎شهر‎ ‎و‎ ‎روسای‎ ‎اداره‎ ‎ارشاد‎ ‎و‎ ‎میراث ‏فرهنگی‎ ‎کسی‎ ‎برای‎ ‎این‎ ‎همایش‎ ‎ارزشی‎ ‎قائل‎ ‎نگردیده بود‎ .‎از‎ ‎طرف‎ ‎فرمانداری‎ ‎هم‎ ‎فقط‎ ‎معاون‎ ‎فرماندار‎ ‎در جلسه‎ ‎صبح‎ ‎حضور‎ ‎داشتند‎ . ‎به‎ ‎نظر‎ ‎این‎ ‎حقیر‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎عنوان یک‎ ‎پیشنهاد‎ ‎کمترین‎ ‎و‎ ‎کوچکترین‎ ‎کاری‎ ‎که‎ ‎می‎ ‎شود‎ ‎در حق‎ ‎این‎ ‎بزرگ‎ ‎مرد‎ ‎کرد‎ ‎نامگذاری‎ ‎یکی‎ ‎از‎ ‎خیابان‎ ‎ها‎ ‎یا اماکن‎ ‎عمومی‎ ‎و‎ ‎یا‎ ‎مدارس‎ ‎به‎ ‎نام‎ ‎ایشان‎ ‎است‎ . ‎باز‎ ‎هم به‎ ‎همت‎ ‎والای‎ ‎انجمن‎ ‎هم‎ ‎اندیشان‎ ‎جوان‎ ‎که‎ ‎با‎ ‎بر‎ ‎پایی این‎ ‎همایش‎ ‎گوشه‎ ‎ایی‎ ‎از‎ ‎زحمات‎ ‎این‎ ‎انسان‎ ‎والا مقام‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎تصویر‎ ‎کشیدند‎ . ‎انسان‎ ‎بزرگی‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎گفته‎ ‎ی خودش‎ ‎کازرون‎ ‎را‎ ‎وطن‎ ‎دوم‎ ‎خود‎ ‎میداند‎.‎
روز‎ ‎جمعه‎ ‎نیز‎ ‎ایشان‎ ‎با‎ ‎حضور‎ ‎در‎ ‎شهر‎ ‎بیشاپور‎ ‎و‎ ‎معبد آناهیتا‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎جمع‎ ‎گروهی‎ ‎از‎ ‎فرهنگ‎ ‎دوستان‎ ‎توضیحات مفصلی‎ ‎در‎ ‎رابطه‎ ‎با‎ ‎نحوه‎ ‎اکتشاف‎ ‎شهر‎ ‎بیشاپور‎ ‎ارائه نمودند‎ ‎که‎ ‎مورد‎ ‎توجه‎ ‎حاضران‎ ‎قرار‎ ‎گرفت‎ . ‎شاید زیباترین‎ ‎صحنه‎ ‎های‎ ‎این‎ ‎روز‎ ‎حضور‎ ‎تعداد‎ ‎زیادی‎ ‎از اهالی‎ ‎روستاهای‎ ‎منطقه‎ ‎بود‎ ‎که‎ ‎زمانی‎ ‎به‎ ‎عنوان‎ ‎یار ویاور‎ ‎دکتر‎ ‎در‎ ‎تجدید‎ ‎بنای‎ ‎معبد‎ ‎او‎ ‎را‎ ‎یاری‎ ‎نموده‎ ‎بودند و‎ ‎امروز‎ ‎پس‎ ‎از‎ ‎گذشت‎ ‎بیش‎ ‎از‎ ‎چهل‎ ‎سال‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎سنین پیری‎ ‎به‎ ‎استقبالش‎ ‎آمده‎ ‎بودند‎ ‎و‎ ‎ایشان‎ ‎نیز‎ ‎چه‎ ‎مهربانانه و‎ ‎پدرانه‎ ‎آنها‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎آغوش‎ ‎می‎ ‎کشید‎ ‎و‎ ‎می‎ ‎بوسید‎ .‎‏ ‏
ناگفتههای‎ ‎بسیار‎ ‎و‎ ‎نکات‎ ‎ناشنیده‎ ‎جالبی‎ ‎درباره‎ ‎معبد آناهیتا‎ ‎وجود‎ ‎دارد‎ ‎که‎ ‎همچون‎ ‎گنجی‎ ‎گرانبها‎ ‎در‎ ‎سینه‎ ‎های‎ ‎دکتر‎ ‎سرفراز‎ ‎محفوظ‎ ‎مانده‎ ‎است‎ ‎و‎ ‎ان‎ ‎شاءا‎ . ‎روزی ایشان‎ ‎منت‎ ‎نهاده‎ ‎و‎ ‎کتاب‎ ‎جامع‎ ‎بیشاپور‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎چاپ برساند‎. ‎برای‎ ‎مثال‎ ‎به‎ ‎گفته‎ ‎ی‎ ‎جناب‎ ‎دکتر‎ ‎در‎ ‎زمان‎ ‎شروع حفاریها‎ ‎در‎ ‎قسمت‎ ‎محوطه‎ ‎ورودی‎ ‎شهر‎ ‎بیشاپور‎ ‎تپه کوچک‎ ‎و‎ ‎باغی‎ ‎قرار‎ ‎داشته‎ ‎که‎ ‎مالکیت‎ ‎آن‎ ‎متعلق‎ ‎به بانویی‎ ‎به‎ ‎نام‎ ‎گوهر‎ ‎بیدی‎ ‎همسر‎ ‎حسین‎ ‎قلیخان‎ ‎رستم بوده‎ ‎است‎ ‎تلاش‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎گفتگوهای‎ ‎دکتر‎ ‎با‎ ‎این‎ ‎خانم‎ ‎برای واگذاری‎ ‎این‎ ‎باغ‎ ‎به‎ ‎منظور‎ ‎شروع‎ ‎حفاری‎ ‎های‎ ‎بی‎ ‎نتیجه میماند‎. ‎حتی‎ ‎به‎ ‎این‎ ‎خانم‎ ‎وعده‎ ‎داده‎ ‎میشود‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎اینجا موزهایی‎ ‎ساخته‎ ‎می‎ ‎شود‎ ‎و‎ ‎نام‎ ‎فرزند‎ ‎ایشان‎ ‎که‎ ‎شهریار بوده‎ ‎روی‎ ‎این‎ ‎موزه‎ ‎گذاشته‎ ‎خواهد‎ ‎شد‎ ‎ولی‎ ‎ایشان موافقت‎ ‎نمی‎ ‎کند‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎نهایت‎ ‎با‎ ‎دریافت‎ ‎مبلغ‎ ۱۵۰۰۰۰‎تومان‎ ‎به‎ ‎پول‎ ‎آن‎ ‎زمان‎ ( ‎دهه‎ ۱۳۴۰ ) ‎رضایت‎ ‎به‎ ‎واگذاری باغ‎ ‎میدهد‎.‎
نکته‎ ‎جالب‎ ‎دیگر‎ ‎اینکه‎ : ‎حتی‎ ‎تا‎ ‎اواخر‎ ‎زمان‎ ‎بازسازی‎ ‎معبد کسی‎ ‎از‎ ‎وجود‎ ‎کانالی‎ ‎زیرزمینی‎ ‎که‎ ‎آب‎ ‎رودخانه‎ ‎شاپور‎ ‎را به‎ ‎درون‎ ‎معبد‎ ‎منتقل‎ ‎می‎ ‎نموده‎ ‎خبر‎ ‎نداشته‎ ‎تا‎ ‎اینکه‎ ‎در زمستان‎ ‎یکی‎ ‎از‎ ‎سال‎ ‎ها‎ ‎بر‎ ‎اثر‎ ‎بارش‎ ‎شدید‎ ‎باران‎ ‎و‎ ‎طغیان ‏رودخانه‎ ‎شاپور‎ ‎ورودی‎ ‎این‎ ‎مجرای‎ ‎زیرزمینی‎ ‎که‎ ‎قرن‎ ‎ها بوسیلهی‎ ‎گل‎ ‎و‎ ‎لای‎ ‎مسدود‎ ‎شده‎ ‎بود‎ ‎تصادفاً‎ ‎باز‎ ‎می‎ ‎گردد و‎ ‎آب‎ ‎مجدداً‎ ‎به‎ ‎درون‎ ‎معبد‎ ‎جریان‎ ‎می‎ ‎یابد‎ ‎و‎ ‎آنگاه‎ ‎است که‎ ‎دکتر‎ ‎سرفراز‎ ‎و‎ ‎دسیارانش‎ ‎به‎ ‎راز‎ ‎واقعی‎ ‎معبد‎ ‎پی‎ ‎می‎ ‎برند‎.‎
نکته‎ ‎دیگری‎ ‎که‎ ‎ایشان‎ ‎بیان‎ ‎می‎ ‎کنند‎ ‎در‎ ‎مورد‎ ‎دریچه چهارگوشی‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎وسط‎ ‎محوطه‎ ‎معبد‎ ‎قرار‎ ‎داد‎ ‎و‎ ‎کار آن‎ ‎تخلیه‎ ‎آب‎ ‎موجود‎ ‎در‎ ‎محوطه‎ ‎معبد‎ ‎است‎ ‎به‎ ‎گفته‎ ‎دکتر سرفراز‎ ‎زمانی‎ ‎که‎ ‎دریچه‎ ‎تخلیه‎ ‎را‎ ‎باز‎ ‎می‎ ‎کنیم‎ ‎دقیقاً‎ ‎یک ساعت‎ ‎برابر‎ ‎طول‎ ‎می‎ ‎کشد‎ ‎تا‎ ‎آب‎ ‎ها‎ ‎تخلیه‎ ‎شود‎ ‎و‎ ‎این دقت‎ ‎بالا‎ ‎و‎ ‎مهندسی‎ ‎مدرن‎ ‎ساسانیان‎ ‎را‎ ‎اثبات‎ ‎مینماید‎.‎
اما‎ ‎شاید‎ ‎از‎ ‎همه‎ ‎این‎ ‎نکات‎ ‎جالب‎ ‎تر‎ ‎سرگذشت‎ ‎قطعه سنگهای‎ ‎مکعب‎ ‎شکل‎ ‎تشکیل‎ ‎دهنده‎ ‎دیواره‎ ‎های‎ ‎معبد است‎ ‎که‎ ‎هر‎ ‎کدام‎ ‎از‎ ‎آنها‎ ‎پس‎ ‎از‎ ‎کشف‎ ‎شماره‎ ‎گذاری‎ ‎شده و‎ ‎دقیقاً‎ ‎در‎ ‎محل‎ ‎اصلی‎ ‎خود‎ ‎قرار‎ ‎گرفته‎ ‎اند‎ ‎تنها‎ ‎در‎ ‎این میان‎ ۴ ‎قطعه‎ ‎سنگف‎ ‎غیراصلی‎ ‎و‎ ‎بازسازی‎ ‎شده‎ ‎است‎ ‎که دکتر‎ ‎سرفراز‎ ‎علیرغم‎ ‎سیل‎ ‎باطنی‎ ‎خود‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎اجبار‎ ‎نمونه آن‎ ‎را‎ ‎ساخته‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎جای‎ ‎اصلی‎ ‎قرار‎ ‎میدهد‎.‎
در‎ ‎این‎ ‎باره‎ ‎ایشان‎ ‎اظهار‎ ‎می‎ ‎دارد‎ ‎که‎ ‎شماره‎ ‎سنگ‎ ‎ها‎ ‎و محل‎ ‎قرارگرفتن‎ ‎این‎ ۴ ‎سنگ‎ ‎مفقود‎ ‎شده‎ ‎طوری‎ ‎بود‎ ‎که اگر‎ ‎نمونه‎ ‎مدل‎ ‎آنها‎ ‎ساخته‎ ‎نمی‎ ‎شد‎ ‎بقیه‎ ‎سنگ‎ ‎های موجود‎ ‎را‎ ‎نمی‎ ‎توانستیم‎ ‎در‎ ‎ردیف‎ ‎های‎ ‎بالایی‎ ‎قرار‎ ‎دهیم‎ ‎و زحمات‎ ‎ما‎ ‎بینتیجه‎ ‎میماند‎. ‎بنابراین‎ ‎برای‎ ‎این‎ ‎کار‎ ‎مجبور شدیم‎ ‎از‎ ‎کوه‎ ‎های‎ ‎چند‎ ‎کیلومتر‎ ‎دورتر‎ ‎از‎ ‎بیشاپور‎ ‎که‎ ‎دارای بافت‎ ‎مشابه‎ ‎با‎ ‎سنگ‎ ‎های‎ ‎معبد‎ ‎بود‎ ‎این‎ ‎قطعات‎ ‎را‎ ‎تراشیده و‎ ‎به‎ ‎معبد‎ ‎بیاوریم‎.‎
امیدواریم‎ ‎مسوولین‎ ‎سازمان‎ ‎میراث‎ ‎فرهنگی‎ ‎کازرون زمینههای‎ ‎لازم‎ ‎را‎ ‎برای‎ ‎حضور‎ ‎مجدد‎ ‎ایشان‎ ‎و‎ ‎جمع‎ ‎آوری میدان‎ ‎لازم‎ ‎برای‎ ‎تکمیل‎ ‎کتاب‎ ‎با‎ ‎ارزش‎ ‎بیشاپور‎ ‎فراهم آورند‎.‎

Popularity: 7%

مطالب مرتبط

• کاروانسرای کنارتخته
• دوسيران در گذر تاريخ – 1
• طبيعت‎ ‎زيباي‎ ‎تل‎ ‎نادر ‏
• شیر های سنگی کلانی
• سرو کلانی
• ملاي بلوط
• نرگس‎ ‎زارهاي‎ ‎كازرون بوي‎ ‎بهشت‎ ‎مي‎ ‎دهند
• چشمه‎ ‎ي‎ ‎دادين‎ ‎گواه‎ ‎تمدني‎ ‎ديرين
• کُنار مکتب
• تنگ زيباي ملسكو