در دهه­ی ۱۳۴۰ مرکز شهر کازرون پذیرای کسانی بوده است که برای خرید و فروش می­آمدند. مشکلی به نام ترافیک نبود. رفته ­رفته بر تعداد اتومبیل­ها افزوده شد. در کنار بازار قدیمی پاساژهای جدید ساخته شدند. کلینیک­های پزشکی، آزمایشگاه­ها و فروشگاه­های جدید بر جاذبه مرکز شهر افزودند.

ترافیک، صدای بوق اتومبیل­ها و شلوغ بودن میدان و بازار، دافعه­ ای را ایجاد کرد که برای مراجعین و عابران دردسرساز بود. به منظور مطلوبیت بیشتر و راحتی مراجعین، میدان بهسازی شد. در بعضی موارد عقب­ نشینی صورت گرفت و فضای بیشتری به عرصه جمعی تعلق گرفت. بنابراین از دافعه میدان کاسته شد و هجوم اتومبیل­ها به مرکز شهر ادامه یافت. بعد از چندی باز هم ترافیک، سروصدا، پارک­های دوبله و صدای بوق شکایت مراجعین را برانگیخت، خیابان­های سلمان و ابوذر ساخته شدند. پلیس حضور بیشتری یافت، تابلوهای راهنمایی بیشتری نصب گردید.

بنابراین رفت و آمد راحت­تر و دسترسی آسانتر شد. داروخانه ­های جدیدی افتتاح شد، درمانگاه­های بزرگتر و تخصصی ­تری احداث گردید. از قلب بازار چند پاساژ جدید برآمد، فروشگاه­ها تخصصی­ تر شدند، یعنی مرغ­ فروشی و عرقیات و گوشت و… هرکدام برای خود جایی در این میدان باز کرد.

پس هرکس با مسافرت به میدان شهدا می­توانست بسیاری از نیازهای خود را برطرف کند. جاذبه بیشتر شده بود و فشار ترافیک افزایش یافت، باز هم صدای بوق، برگ جریمه پلیس، توقف­ های دوبله، گاهی صدای بلند راننده­ ها دافعه ­ی جدیدی را ایجاد کرد. این بار پارکینگ ساخته شد و فضاهایی به کارت پارک اختصاص یافت اما امروز پارکینگ در بسیاری از ساعات روز پر از ماشین است، دوباره ترافیک، صدای بوق راهبندان. آیا باز هم تحت تأثیر وضع موجود باید تنها پارکینگ جدیدی احداث کرد و دافعه را کاهش داد تا دیگر چند سال دیگر و دوباره همین دور ادامه یابد یا هدف تعریف کرد. طرح تفصیلی را به عنوان یک ابزار برای رسیدن به هدف بررسی کرد.

اصولاً می­دانیم باید چه کار کرد یا نمی­دانیم. آنچه نمی­دانیم معنایش این نیست که نمی­شود. راه­های بسیار دیگری وجود دارد. ادامه این وضع شهر را مجبور می­کند هزینه ­های سنگینی را تحمل نماید. از آن جمله زیرگذرها و پارکینگ­های چند طبقه.

این هزینه ­ها را چه کسی باید پرداخت نماید؟. می­دانیم که همین هزینه­ هاست که شهرداری را مجبور به اخذ عوارض سنگین از شهروندان می­کنند.

تجربه شهرهای بزرگ

شهرهای بزرگ ایران نیز در هشتاد سال گذشته از مسیر مرکزگرایی گذشتند سعی کردند ترافیک و هجوم را با بهسازی مراکز سنتی پاسخ دهند. در شیراز خیابان زند، شهرداری تا شاه­چراغ پارکینگ ساخته شد و فقط هنگامی به فکر تهیه طرح­های جدید افتادند که مجبور شدند، مشهد و اصفهان نیز وضع مشابهی داشتند. همواره وضع موجود به سختی می­رفت که تصمیم­ گیرندگان را مجبور به اقدام نماید.

علوم جدید

به موازات پیشرفت بشر در هوا فضا، اتم و الکترونیک علوم و نظریه­ های مختلفی نیز برای بهبود محیط ارائه می­گردد. پنجاه سال پیش برنامه­ ریزی شهرها به برنامه فیزیکی و کالبدی خلاصه می­شد. اما امروز شهر را تابعی از روابط سازمان یافته می­دانند. سازمان دادن این روابط به تیمی متخصص نیاز دارد. منظورم ارائه یک سری نقشه کامپیوتری زیبا نیست.

منظورم ارائه راه­حلی است که آمد و رفت و فعالیت­ها را به عنوان محتوای کالبد شهر بداند. کالبدی که شامل بازار، خیابان و میدان است. باید برای محتوا برنامه ­ریزی کرد و مراحل برنامه ­ریزی را آنگونه که صاحب­نظران گفته­ اند، تهیه نمود.

برنامه ­هایی که هدف آن مشخص باشد. برای مثال می­خواهیم در شهر آمد و رفت­ها چگونه باشد متراکم و مرکزگرا یا چند مرکزی و پراکنده در شهر؟ چه ابزارهایی برای رسیدن به هدف در اختیار داریم؟ کدام ابزارها مناسب­ترند؟ هزینه کدام کمتر است؟ سود کدام بیشتر است؟ چند راه حل وجود دارد؟ کدام راه حل اجرا می­شود و چگونه باید اجرا شود؟

Popularity: 5%

مطالب مرتبط

• نگاهي به سيماي شهر كازرون
• حمل و نقل درون شهري كازرون