چهارشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۰ / Wednesday, Feb 08, 2012
آخرین بروز رسانی: ۲۶ اسفند ۱۳۸۹
[اخبار امروز: 0]
همه چیز درباره سد نرگسی (قسمت پایانی )
کد مطلب: 1710 | تاریخ ارسال: ۳ خرداد ۱۳۸۹ | نویسنده: سرویس گزارش |
پس از بررسی و تحلیل اقتصادی تراز نرمال ۹۷۸ متر و ۱۱۰ میلیون متر مکعب برای مخزن نرگسی انتخاب شدهاست.
نتایج شبیهسازی سیستم که در جدول (۱-۴) آمده است، نشان میدهد که با تنظیم و ذخیره آب، میتوان ۹۳ درصد نیاز آبی ۱۴۵۵۰ هکتار از اراضی را در ۵/۹۱ درصد مواقع تامین نمود. علاوه براین، نیاز آبی شرب شهرستان فراشبند و روستاهای مسیر و نیاز آبی شرکت نفت و گاز زاگرس جنوبی و همچنین نیاز زیست محیطی به طور کامل تامین شده است.
کل حجم آب تنظیمی توسط سد، برابر ۲۱۸ میلیون متر مکعب میباشد، که ۱۰ میلیون متر مکعب آن تخصیص شرب، ۱۲ میلیون متر مکعب آن تخصیص نیاز زیست محیطی و ۱۹۶ میلیون متر مکعب به نیاز کشاورزی اختصاص یافته است. بیشترین میزان کمبود در شهریور ماه و به میزان ۶/۳ میلیون متر مکعب میباشد. مجموع کمبود سالانه ۱۴/۶ یلیون متر مکعب است. بیشترین میزان نیاز کشاورزی در ماه تیر و ۳۵/۷ میلیون متر مکعب می باشد. میزان سرریز سالانه ۱۳۲/۱ میلیون متر مکعب که بیشترین مقدار آن در ماه بهمن (۳۶ میلیون متر مکعب) میباشد. بیشترین مقدار ورودی در ماه فروردین و به میزان ۱۰۴/۲ میلیون متر مکعب است.
درصد بالایی از این تیازهای کشاورزی تامین میگردد. همچنین نیاز شرب و زیست محیطی به طور کامل در تمام ماهها تامین گردیده است.
· زمینشناسی :
از دیدگاه زمینشناسی ایران، ساختگاه سد نرگسی در زون چینخورده از رشته کوههای زاگرس و خاور گسل قطر – کازرون قرار دارد. در این زون سازندهای مختلف زمینشناسی از ژوراسیک تا پلیوسن بصورت یکسری تاقدیس و ناودیسهای عریض و جعبهای شکل (در ناحیه فارس) با روند شمال باختری – جنوب خاوری چینخوردگی دارند بگونهای که ارتفاعات را طاقدیسها و دشتهای بین آنها ناودیسها بوجود آورده است. در هسته طاقدیسها بیشتر سازندهای ژوراسیک کرتاسه رخنمون دارند که عمدتاً آهکی و سخت فرسایش میباشند. دشتها را سازندهای مارنی – شیلی سستفرسایش گروه فارس بوجود آورده است.
سنگبستر ساختگاه سد و سازههای وابسته آن را، سازند میشان (مارن و آهک مارنی) که بخش میانی دره و ترازهای پایینی تکیهگاهها را بوجود آورده، کنگلومرای بختیاری (کنگلومرا) که بالای تکیهگاهها را تشکیل میدهند. در ادامه جناح راست زینچهای وجود دارد که امکان فرار آب از مخزن را به پایاب فراهم میسازد که برای جلوگیری از آن، باید بازو خاکی در این مکان اجرا شود. محدوده زینچه را سازند گچساران (ژیپس، ایندریت، گلسنگ، ماسهسنگ و آهک) بوجود آورده است.
لایههای تشکیل دهنده ساختگاه دارای شیب ۴۸-۳۴ و جهت بزرگترین شیب ۲۱۰ تا ۲۳۵ درجه میباشد. به عبارت دیگر از جناح راست به چپ و پایاب میباشد.
برای شناسایی وضعیت زیرسطحی، در ساختگاه سد و سازههای وابسته تعداد ۳۵ گمانه اکتشافی به متراژ کل ۱۶۸۵ متر که از این مقدار، حدود ۳۴۵ متر در روبار و ۱۳۳۹ متر در سنگ حفر شده است. تعداد ۱۲۷ آزمایش لفران، ۲۳۶ آزمایش اوژون و ۹۰ آزمایش ضربه نفوذ استاندارد انجام شده است.
روبار شامل مصالح واریزهای، نهشتههای آبرفتی پرکننده بستر و پادگانههای آبرفتی است. بیشترین ضخامت بین ۱۳/۵ متر تا ۲۷/۸ متر متغیر میباشد که مربوط به نهشتههای آبرفتی بخش میانی دره است. روبار عمدتاً درشتدانه بوده و شامل مخلوط شن و ماسه همراه با مقداری قلوه و قطعه سنگ میباشد.
بر اساس نتایج بدست آمده از آزمایشهای نفوذپذیری لفران، این مصالح در دره مصالح با نفوذپذیری زیاد تا متوسط ( ۲- ۱۰ تا ۳- ۱۰ ) قرار میگیرد. بر پایه نتایج آزمایشهای ضربه و نفوذ استاندارد، روبار عمدتاً در رده مصالح با تراکم بسیار زیاد قرار میگیرد.
توده سنگبستر مارنی – آهک مارنی میشان از دیدگاه کیفی در رده خوب و کنگلومرای بختیاری در رده بسیار ضعیف تا متوسط قرار میگیرد. سنگبستر گچساران بازوی خاکی در رده ضعیف تا متوسط قرار دارد. از دیدگاه نفوذپذیری، توده سنگبستر مارنی میشان در حدود ۲۰ الی ۳۰ متر سطحی در جناح چپ دارای نفوذپذیری متوسط تا زیاد و زیر عمق مزبور عملاً نفوذناپذیر در بخش میانی دره و جناح راست تا عمق ۷۵-۸۰ متری از سطح زمین به تناوب زون نفوذپذیر و نفوذناپذیر وجود دارد و زیر اعماق مذکور توده ساخت عملاً نفوذناپذیر میباشد. گاه مقاطع با نفوذپذیری زیاد تا بسیار زیاد در عمقهای مختلف نیز گزارش شده است. سنگبستر کنگلومرایی نیز تا عمق ۲۰ الی ۳۰ متر دارای نفوذپذیری متوسط تا زیاد و زیر عمق مزبور عملاً نفوذناپذیر میباشد.
با در نظر گرفتن وضعیت نفوذپذیری، برای آببندی پی و تکیهگاهها یک ردیف پرده تزریق با فاصله نهایی ۲ متر گمانههای تزریق و به عمق ۳۰ متر در تکیهگاه چپ، در بستر تا ۷۵ متر و جناح راست تا عمق ۸۴ متر طراحی و اجرا خواهد شد. در زیر بازوی خاکی و در سازند گچساران دیوار آب بند به عمق ۱۰ متر زیر سطح ایستابی و در حدود ۴۰ تا ۵۰ متر و به ضخامت ۸۰ سانتیمتر اجرا خواهد شد.
مخزن آتی سد نرگسی که عمدتاً از سازند میشان و گچساران تشکیل شده، در شرایط کنونی پایدار میباشد و ناپایداری که بتواند ایمنی سیستم هیدرولیک شیرینرود را مورد مخاطره قرار دهد، در حین بهرهبرداری پیشبینی نمیشود. با اجرای تمهیدات آببندی مورد اشاره در فوق در ساختگاه، مخزن آتی سد نرگسی نیز آببند خواهد بود.
اجرای سد مخزنی سد نرگسی از دیدگاه زمینشناسی مهندسی امکانپذیر میباشد.
· مصالح ساختمانی :
بررسیهای صحرائی و آزمایشگاهی بعمل آمده موید وجود منابع قرضه ریزدانه، درشتدانه و مصالح سنگی در منطقه میباشد.
بر اساس مطالعات انجام شده در محدوده مخزن و بخصوص در پائین دست محدوده محور و ساختگاه سد جهت تأمین مصالح ریز دانه دو منبع قرضه به ترتیب F1 در ۰٫۵ کیلومتری پائین دست محور در شمال شرق روستای نرگسی(با حجمی حدود ۲۰۰۰۰۰ متر مکعب) و F4 در ۵ کیلومتری پائین دست محور در غرب روستای گیخ(با حجمی بیش از ۸۰۰۰۰۰ متر مکعب) شناسائی شده است.
از مصالح درشت دانه بستر سیلابی رودخانه شیرین رود در بالادست و بخصوص پائین دست محور ( منبع قرضه C ) میتوان بخش عمده ای از مصالح درشت دانه پوسته ها و سنگدانه های بتن و ماسه مورد نیاز فیلترهای سد را تأمین نمود.
جهت استفاده از سنگ به عنوان مصالح ریپ راپ و پوشش محافظ، سنگهای آهک سازند آسماری در ارتفاعات شمال شرق در ساحل راست محدوده محور ( معدن R3 ) مناسب تشخیص داده شده که برای استحصال مصالح سنگی نیاز به استفاده از مواد ناریه خواهد بود.
· طراحی بدنه سد:
با توجه به شرایط پی در محل محور سد و نیز مصالح قابل دسترس، گزینه سد خاکی با هسته رسی مناسب ترین طرح از دیدگاه فنی و اقتصادی برای این محور میباشد. بدنه سد متشکل از مصالح شن و ماسهای پوسته، مصالح غیر قابل نفوذ هسته، لایه های فیلتر ( ریزدانه و درشتدانه) و مصالح سنگی جهت ریپ راپ می باشد. طراحی بدنه سد با توجه به نتایج مطالعات صحرائی و بررسی های عمومی مصالح قرضه و همچنین تجربیات قبلی در رابطه با طراحی اینگونه سدها صورت گرفته است.
ارتفاع سد نرگسی از تراز ۹۰۵ در بستر رودخانه تا تراز ۹۸۳ تاج سد برابر ۷۸ متر میباشد.
رقوم حداکثر سطح آب مخزن , رقوم نرمال و رقوم حداقل سطح آب مخزن به ترتیب برابر ۹۸۲،۹۷۸، ۹۴۰ متر بوده که نتیجتا ارتفاع آزاد ( Freeboard ) تاج سد از سطح نرمال برابر ۵ متر و از سطح رقوم حداکثر سطح آب مخزن برابر ۱٫۰۰ متر خواهد بود.
طول تاج برابر۶۱۰ متر بوده و عرض تاج سد برابر ۱۰ متر در نظر گرفته شده است. بدنه سد پس از برداشت حدود ۱ تا ۲ متر مصالح واریزه ای در هر دو تکیه گاه چپ و راست رودخانه به عرض بدنه سد از زیر پوسته و هسته و برداشت ۲ تا ۳ متر سنگ هوازده در محدوده هسته و فیلتر و همچنین برداشت حدود ۰٫۵ تا ۱ متر خاک سطحی شامل مصالح ریزدانه و مخلوط رسوبات عهد حاضر و مصالح پادگانه آبرفتی از زیر پوسته و هسته و ۲ تا ۳ متر در محدوده هسته و فیلتر در محدوده کف رودخانه احداث خواهد شد.
شیب شیروانی بالادست از رقوم ۹۸۳ ( رقوم تاج سد ) تا رقوم ۹۳۰ ( رقوم تاج فراز بند ) برابر ۱ عمودی به ۳/۲ افقی طرح گردیده و از این رقوم پس از عبور از یک سکوی ۶ متری (پهنای تاج فراز بند ) شیب پوسته بالادست برابر ۱ عمودی به ۲/۵ افقی تا کف طبیعی رودخانه ادامه مییابد.
شیب پوسته پایین دست از رقوم ۹۸۳ ( رقوم تاج سد ) با شیب ۱ عمودی به ۲/۱ افقی آغاز شده تا سکوی ۶ متری در رقوم ۹۶۰ (جهت جاده دسترسی به تکیهگاهها و نقاط ابزاربندی) متصل گردد. سپس از انتهای سکوی مذکور شیب پوسته تغییر نموده و با شیب ۱ عمودی به ۲/۲ افقی تا رقوم ۹۳۵ ادامه یافته و در این رقوم مجدداً سکویی به عرض ۶ متر پیش بینی گردیده است، از انتهای سکوی فوق در رقوم ۹۳۵ با شیب ۱ عمودی به ۲/۳ افقی تا انتهای خاکریز خواهد یافت.
احجام بدنه سد :
احجام اولیه عملیات خاکی به قرار زیر می باشد:
۱- خاکبرداری در آبرفت ۱۰۰۰۰۰مترمکعب
۲- خاکبرداری در سنگ ( سنگبرداری ) ۶۰۰۰۰ مترمکعب
۳- خاکریزی هسته رسی:۶۴۰۰۰۰ مترمکعب
۴- خاکریزی پوسته- شیروانی بالا دست:۲۵۰۰۰۰۰ مترمکعب
۵- خاکریزی پوسته- شیروانی پائین دست: ۲۴۰۰۰۰۰ مترمکعب
۶ – سنگریزی و پوشش شیروانی بالادست (ریپ راپ): ۶۰۰۰۰ مترمکعب
۷ – پوشش شیروانی پائین دست:۸۰۰۰۰ مترمکعب
۸ – خاکریزی فیلتر ریزدانه پائین دست (ماسه ای) ۱۴۰۰۰۰مترمکعب
۹ – خاکریزی فیلتر بالادست (شن و ماسه ای)۷۰۰۰۰ مترمکعب
۱۰- خاکریزی زهکش پائین دست ( شنی ) ۱۷۰۰۰۰ مترمکعب
حجم کل بدنه سد = ۶۰۶۰۰۰۰ مترمکعب
*- اجرای دیوار آببند به ضخامت ۰٫۶ متر در زیر هسته رسی در محدوده پی آبرفتی به مساحت ۵۵۰۰ مترمربع با حداکثر عمق ۲۶ متر
Popularity: 15%
مطالب مرتبط
